Najpiękniejsze jeziora Azji – gdzie warto pojechać?

Najpiękniejsze jeziora Azji potrafią odmienić plan podróży, który miał być „tylko” zwiedzaniem świątyń albo odpoczynkiem na plaży. Wyobraźcie sobie trzy jeziora w kraterach jednego wulkanu – każde w innym kolorze – taflę, w której odbija się ośnieżony szczyt Himalajów, albo jezioro, które w porze deszczowej rośnie kilkukrotnie, bo rzeka zasilająca Mekong odwraca bieg. Azjatyckie jeziora wypełniają kaldery superwulkanów, leżą na wysokogórskich płaskowyżach ponad 4000 m n.p.m. i w środku miast, a każde wymaga trochę innego planu. Razem pokażą Wam Azję z innej strony niż świątynie i plaże. Czy wiecie, gdzie kryją się rekordy kontynentu i w którym miesiącu wyruszyć w góry, by zobaczyć jeziora bez chmur? W tym przewodniku podpowiemy, kiedy jechać nad jeziora Azji, co tam robić – od trekkingu po rejsy i kąpiele – i jak zaplanować wyjazd. Opiszemy też najpiękniejsze jeziora Indonezji, Japonii, Nepalu, Indii, Chin, Kambodży, Birmy i Tajwanu. Zapraszamy w podróż nad wodę!

Kiedy jechać nad jeziora Azji?

Waszą podróż nad najpiękniejsze jeziora Azji zacznijcie od zerknięcia na kalendarz monsunu – w Azji to on, a nie temperatura, najczęściej decyduje o tym, czy zobaczycie taflę w słońcu, czy w chmurach. W większej części Indonezji pora sucha trwa mniej więcej od maja do października, a deszczowa od listopada do kwietnia. To ważne zwłaszcza na Lomboku: szlaki na wulkan Rinjani, w którego kalderze leży Jezioro Segara Anak, są zamykane od 1 stycznia do 31 marca.

W Japonii najlepiej sprawdzają się wiosna i jesień. W kwietniu nad Jeziorem Kawaguchi kwitną wiśnie, a w listopadzie odbywa się festiwal jesiennych liści, podczas którego wieczorem podświetla się aleję klonów zwaną Korytarzem Momiji. Lato to na Honsiu czas upałów, wilgoci i deszczów, natomiast Hokkaido, gdzie leży Jezioro Mashū, jest wtedy najmniej deszczowym regionem kraju, z temperaturami około 20°C. Szczegóły znajdziecie w artykule o pogodzie w Japonii.

W Nepalu na himalajskie jeziora wybierzcie się jesienią, od października do listopada, albo wiosną, od marca do maja – niebo jest wtedy przejrzyste, a wiosną wzgórza wokół Pokhary pokrywają kwitnące rododendrony. Od czerwca do września trwa monsun: szlaki robią się śliskie, a chmury zasłaniają szczyty. Zimą powyżej 3000 m noce bywają mroźne, często poniżej –10°C, choć niebo jest wtedy wyjątkowo przejrzyste. Rozkład pór roku miesiąc po miesiącu opisaliśmy w tekście o pogodzie w Nepalu.

W Ladakhu, na północy Indii, sezon jest krótki: najlepiej jechać od czerwca do września, gdy drogi przez wysokie przełęcze są przejezdne. Zimą Jezioro Pangong Tso zamarza, a temperatury nad Tso Moriri spadają nawet do –40°C. Jeśli łączycie Ladakh z innymi regionami kraju, przyda się Wam artykuł o tym, kiedy jechać do Indii, bo na południu pory roku układają się zupełnie inaczej.

W Chinach najpiękniejsza nad jeziorami jest jesień. W dolinie Jiuzhaigou lasy przybierają żółte, pomarańczowe i czerwone barwy, a kolory są najintensywniejsze zwykle od drugiej połowy października do początku listopada; nad Kanas złota jesień przychodzi już we wrześniu. Nad Jeziorem Zachodnim w Hangzhou unikajcie chińskich świąt państwowych, gdy nad wodę przychodzą miliony ludzi. Więcej o klimacie przeczytacie w tekście o pogodzie w Chinach.

W Kambodży pora deszczowa trwa od maja do października lub listopada, a największe opady przypadają na wrzesień i październik. Właśnie wtedy Tonle Sap jest największe, a pływające wioski stoją w wysokiej wodzie; w porze suchej jezioro kurczy się i robi się płytkie. Na Tajwanie najprzyjemniej jest od października do maja – wiosną i jesienią temperatury wynoszą zwykle 22–29°C – a od lata do października trzeba liczyć się z tajfunami. Podpowiedzi znajdziecie w artykułach o pogodzie w Kambodży i pogodzie na Tajwanie.

Co robić nad jeziorami Azji? Trekking, rejsy i kąpiele

Nad azjatyckie jeziora mało kto przyjeżdża tylko po to, by posiedzieć na brzegu – i dobrze, bo najwięcej zobaczycie w ruchu. Najbardziej wymagające są himalajskie trekkingi: do Jezior Gokyo, leżących na wysokości 4700–5000 m n.p.m., i do Tilicho, które znajduje się na wysokości 4919 m. To wyprawy na wiele dni, z noclegami w górskich schroniskach i aklimatyzacją po drodze. Jak wygląda taka wędrówka, pokazuje trekking po Himalajach.

Krótsze wędrówki też dają sporo satysfakcji. Nad japońskim Mashū szlak wzdłuż krawędzi kaldery prowadzi przez około 7 km na szczyt Mashūdake i zajmuje 2,5–3 godziny w jedną stronę. Na wyspie Flores z parkingu pod wulkanem Kelimutu na punkt widokowy nad trzema kraterami dochodzi się w około 20 minut, a na Lomboku kilkudniowy trekking prowadzi na krawędź kaldery Rinjani i w dół, do brzegu Segara Anak.

Rejs to najprostszy sposób, by poczuć skalę jeziora. Po Ashi w Hakone pływają statki stylizowane na żaglowce pirackie – kurs z przystani Tōgendai do Hakone-machi albo Moto-Hakone trwa 25–40 minut, a w pogodny dzień z pokładu zobaczycie jednocześnie Fuji i czerwoną bramę torii chramu Hakone stojącą w wodzie. Na Phewie łódki zabierają na wysepkę ze świątynią, a po Sun Moon Lake kursują promy między trzema przystaniami.

Na Tonle Sap wypływa się łodzią z okolic Siem Reap do pływających wiosek, w których domy stoją na palach albo unoszą się na wodzie. Rejs po jeziorze to też najlepsza okazja, by zobaczyć, jak bardzo życie mieszkańców zależy od rytmu pór roku. Wypłyńcie raczej rano, zanim zrobi się upalnie. Nad wieloma jeziorami równie ciekawi jak krajobraz są ludzie. Nad Toba poznacie Bataków i ich domy z dachami w kształcie łodzi, nad Sun Moon Lake – lud Thao z wioski Ita Thao, a pod Kelimutu – Lio, którzy co roku składają ofiary duchom przodków. Nad Tso Moriri stoi buddyjski klasztor w Korzoku, a na wysepce na Phewie – hinduistyczna świątynia Tal Barahi.

A kąpiele? W wielu jeziorach pływanie jest zabronione, a w wysokogórskich woda jest zwyczajnie lodowata, dlatego zawsze zwracajcie uwagę na lokalne zasady. W Jiuzhaigou kąpiel nie wchodzi w grę – zasady parku proszą, by nawet nie dotykać wody ani nie wchodzić w strefy ochronne – a w Sun Moon Lake pływać można zwykle tylko podczas corocznego maratonu pływackiego na dystansie 3 km, organizowanego od 1983 roku w okolicy Święta Środka Jesieni. Startować w nim mogą także cudzoziemcy powyżej 10. roku życia, którzy potrafią przepłynąć długi dystans. Najprzyjemniejsza „kąpiel” czeka więc często obok jeziora. W kalderze Rinjani nad Segara Anak biją gorące źródła, a Hakone od wieków słynie z gorących źródeł onsen, z których w pogodne dni widać Górę Fuji. Po całym dniu na szlaku albo na pokładzie łodzi taki wieczór w ciepłej wodzie potrafi być najlepszym wspomnieniem całego wyjazdu.

Nie zapomnijcie też o aparacie i wczesnej pobudce. Wschód słońca nad Srah Srang, poranek na krawędzi kraterów Kelimutu czy cicha tafla Kawaguchi z Fuji w tle to kadry, dla których warto nastawić budzik. Nad Phewą w spokojne dni w wodzie odbija się Machapuchare – najlepiej widać to, zanim wiatr zmarszczy powierzchnię jeziora.

Niezwykłe zjawiska azjatyckich jezior

Zacznijmy od rekordów. Największe jezioro w Azji, a zarazem na świecie, to Morze Kaspijskie – bezodpływowy zbiornik na pograniczu Europy i Azji o powierzchni 371 tys. km², czyli zbliżonej do powierzchni Japonii. Ze względu na rozmiary nazywa się je morzem, a jego woda ma około 1,2% soli, mniej więcej trzy razy mniej niż woda oceaniczna. Azja ma więc największe jezioro świata, a w dodatku także najgłębsze.

Najgłębsze jezioro w Azji to syberyjski Bajkał: ma 1642 m głębokości, liczy 25–30 mln lat i mieści 22–23% słodkiej wody powierzchniowej świata – więcej niż wszystkie Wielkie Jeziora Ameryki Północnej razem. Największe jeziora Azji, Morze Kaspijskie i Bajkał, zostawiamy jednak w tym zestawieniu na boku. Skupiamy się na jeziorach, które łatwo połączyć z podróżą po Azji Południowej, Południowo-Wschodniej i Wschodniej. Inspiracje z innych kontynentów znajdziecie w artykule o najpiękniejszych jeziorach świata.

Najbardziej fotogeniczne są jednak zjawiska, które dzieją się na Waszych oczach. Trzy jeziora w kraterach Kelimutu mają różne kolory i zmieniają je niezależnie od siebie – tylko między styczniem a listopadem 2016 roku barwy zmieniły się sześć razy. Odpowiadają za to gazy wulkaniczne i reakcje chemiczne zachodzące w wodzie, której odczyn spada nawet do pH 0,5. Kolor zależy od tego, ile gazu dociera z wnętrza wulkanu i ile wody przynoszą deszcze.

Tonle Sap w Kambodży dosłownie oddycha. Pod koniec pory suchej zajmuje około 2500–3000 km² i ma około metra głębokości, a po monsunie rozlewa się nawet na 16 tys. km². Dzieje się tak, bo wezbrany Mekong odwraca bieg rzeki Tonle Sap i wtłacza wodę do jeziora, którego poziom podnosi się o około 10 m. Pod koniec pory deszczowej nurt znów zawraca – Khmerzy świętują to podczas Święta Wody Bon Om Touk. Japońskie Mashū 1 sierpnia 1931 roku miało przejrzystość wody 41,6 m i od tamtej pory uchodzi za jedno z najczystszych jezior świata, a jednocześnie przez około 100 dni w roku spowija je mgła. W chińskim Kanas od lat 80. XX wieku mówi się o „potworze”, którym najpewniej są olbrzymie ryby. Toba wypełnia z kolei kalderę po erupcji sprzed około 74 tys. lat – największej wybuchowej erupcji na Ziemi od 25 mln lat.

Nie każde piękne jezioro jest wyłącznie dziełem natury. Przy Sun Moon Lake budowę elektrowni wodnej rozpoczęto w 1919 roku, a ukończono w 1934 roku – zapory podniosły poziom wody, a świątynia Wenwu powstała, gdy woda zmusiła do przeniesienia mniejszych świątyń. Srah Srang w Angkorze wykopano w X wieku, a groble na Jeziorze Zachodnim w Hangzhou usypano z mułu wydobywanego z dna. Z kolei w Jiuzhaigou barwy jezior zależą od ich głębokości, osadów i otoczenia, dlatego sąsiednie zbiorniki mają zupełnie inne odcienie – od niebieskiego przez zielony po turkus. W Pangong Tso woda w zachodniej części jest słona, a we wschodniej zasadowa, choć to jedno, długie na 134 km jezioro.

Jak zaplanować wyjazd nad jeziora Azji?

Planując wyjazd, nie próbujcie zobaczyć wszystkiego naraz – jeziora z tego zestawienia dzielą tysiące kilometrów i bardzo różne wysokości. Lepiej wybrać jeden kraj albo region i połączyć jezioro z resztą trasy: Kawaguchi i Ashi z Tokio, Phewę z Kathmandu, Tonle Sap i Srah Srang ze zwiedzaniem Angkoru, a Sun Moon Lake z objazdem Tajwanu. Wybór programu warto zacząć od rozmowy z naszym doradcą.

Zarezerwujcie też odpowiednio dużo czasu. Trekking do Jezior Gokyo trwa zwykle około 10–11 dni, a wyprawa nad Tilicho w ramach trekkingu wokół Annapurny – od około 10 dni wzwyż. Do Kawaguchi czy Ashi wystarczy jeden, dwa dni z Tokio. Nad Mashū najwygodniej dojechać wynajętym samochodem.

Jeziora świetnie łączą się też z odpoczynkiem nad morzem. Po trekkingu na Lomboku zostańcie na kilka dni na plażach wyspy, a po wizycie nad Kelimutu na Flores zaplanujcie rejs w okolice wyspy Komodo. Podróż do Indonezji możecie też zacząć lub zakończyć na Bali – podpowiedzi znajdziecie w artykule o najpiękniejszych plażach na Bali.

Najwięcej uwagi wymagają jeziora wysokogórskie. Leh, z którego wyrusza się nad Pangong Tso i Tso Moriri, leży na wysokości 3524 m n.p.m., a same jeziora jeszcze wyżej. Pierwsze dni w Leh przeznaczcie na aklimatyzację i nie przyspieszajcie wyjazdu nad wodę. Ból głowy, nudności czy zawroty mogą być objawami choroby wysokościowej – wtedy nie idźcie wyżej, a gdy objawy się nasilają, zejdźcie niżej. Ta sama zasada obowiązuje w Nepalu: na trasie do Tilicho trekkerzy aklimatyzują się w Manangu, a w drodze do Gokyo – w wioskach regionu Khumbu.

Część jezior wymaga pozwoleń. Od 1 kwietnia 2023 roku cudzoziemcy mogą wędrować po parkach narodowych i obszarach chronionych Nepalu tylko z licencjonowanym przewodnikiem. Trasa do Tilicho prowadzi przez obszar chroniony Annapurny, na który potrzebne jest pozwolenie ACAP, a Jeziora Gokyo leżą w Parku Narodowym Sagarmatha, na którego wstęp również potrzebne jest pozwolenie. Nad Pangong Tso i Tso Moriri cudzoziemcy jadą z pozwoleniem na wjazd do obszarów chronionych (Protected Area Permit), które zwykle załatwia zarejestrowana agencja w Leh. Na trekking powyżej 4000 m wybierzcie ubezpieczenie obejmujące ratownictwo górskie i ewakuację śmigłowcem. Oczywiście, decydując się na podróż z Planet Escape, ubezpieczenie macie w cenie wycieczki.

Formalności wjazdowe zależą od kraju. Do Japonii i na Tajwan na pobyt turystyczny do 90 dni pojedziecie bez wizy – na Tajwan wcześniej wypełnicie online kartę przylotu TWAC – a do Chin – bez wizy na maksymalnie 30 dni w ramach ruchu bezwizowego obowiązującego do 31 grudnia 2026 roku. Wizę po przylocie dostaniecie w Indonezji i Nepalu (do Nepalu formularz warto wypełnić wcześniej online, by skrócić czekanie na lotnisku). Wizę do Kambodży uzyskacie online albo na wybranych przejściach granicznych, a przed przylotem wypełnicie bezpłatną kartę e-Arrival; lądowe przejścia z Tajlandią są zamknięte, więc z Bangkoku do Siem Reap polecicie samolotem. E-wizę do Indii trzeba mieć przed podróżą – wniosek złóżcie najpóźniej 4 dni przed przylotem. Szczegóły opisaliśmy w artykułach o wizie do Indonezji i wizie do Nepalu.

Zanim zarezerwujecie bilety, przejdźcie przez krótką listę kontrolną:

• Termin: czy w wybranym miesiącu nie trwa monsun, a szlaki i drogi są otwarte (Rinjani, Ladakh)?
• Wysokość: czy plan przewiduje aklimatyzację przed jeziorami powyżej 3500 m?
• Pozwolenia: czy trasa przechodzi przez park narodowy albo obszar chroniony, na który potrzebny jest permit lub przewodnik?
• Paszport: czy będzie ważny co najmniej sześć miesięcy od wjazdu? Tego wymaga większość krajów z tego zestawienia, z wyjątkiem Japonii, gdzie paszport musi być ważny przez cały pobyt.
• Bagaż: czy macie ciepłe warstwy na poranki? Nad jeziorami w górach nawet latem bywa zimno.

Najpiękniejsze jeziora w Indonezji

Wyobraźcie sobie archipelag, na którym jeziora rodzą się w kraterach – wszystkie trzy indonezyjskie jeziora z naszego zestawienia to dzieło wulkanów. Leżą na trzech różnych wyspach: Sumatrze, Flores i Lomboku. Każde pokazuje inne oblicze tej samej siły – od kaldery superwulkanu po kolorowe kratery i jezioro, z którego wciąż wyrasta młody stożek.

Jezioro Toba

Jezioro Toba na północy Sumatry to największe jezioro Indonezji i największe jezioro wulkaniczne świata. Ma około 100 km długości, 30 km szerokości i do 505 m głębokości, a wypełnia kalderę superwulkanu, który wybuchł około 74 tys. lat temu. Ta erupcja na kilka lat obniżyła średnią temperaturę na Ziemi. Od lipca 2020 roku kaldera Toba jest Globalnym Geoparkiem UNESCO.

Na środku jeziora leży wyspa Samosir – wypiętrzona po erupcji kopuła, która od tamtej pory urosła o co najmniej 450 m. Nad brzegami mieszkają Batakowie, a ich tradycyjne domy mają dachy wygięte na końcach jak kadłub łodzi, bogato zdobione kolorowymi ornamentami. Na Samosir dopłyniecie promem z miasteczka Parapat, a najbliższe lotnisko, Silangit, leży około 76 km od Parapat.

Na nocleg najlepiej wybrać wyspę. Tabo Cottages to hotel w Indonezji, w którym budynki rozsiane po ogrodzie otaczają odkryty basen, a z werand roztacza się widok na jezioro w otoczeniu gór. Goście mogą wypożyczyć łódkę, wziąć udział w lekcji gotowania, wybrać się na wycieczkę rowerową albo spróbować tańca Bataków. To propozycja dla tych, którzy chcą poznać jezioro w spokojnym rytmie.

Jeziora Kelimutu

Kelimutu to wulkan o wysokości 1639 m na wyspie Flores, około 50 km na wschód od miasta Ende. Jego szczyt kryje trzy jeziora kraterowe: Tiwu Ata Bupu, „jezioro starych ludzi”, jest zwykle niebieskie, Tiwu Ko’o Fai Nuwa Muri, „jezioro młodych mężczyzn i dziewcząt”, bywa zielone, a Tiwu Ata Polo, „jezioro zaczarowane”, czerwone. Dwa ostatnie dzieli wspólna ściana krateru, a barwy wszystkich trzech zmieniają się z czasem.

Dla ludu Lio to miejsce święte. Według wierzeń dusze młodych trafiają do ciepłego jeziora młodych mężczyzn i dziewcząt, dusze starszych – do chłodnego jeziora starych ludzi, a dusze złych ludzi – do jeziora zaczarowanego. Co roku 14 sierpnia Lio składają nad brzegiem ofiary z wieprzowiny, ryżu i orzechów betelu podczas ceremonii karmienia duchów przodków.

Bazą wypadową jest wioska Moni u podnóża wulkanu, do której z Ende jedzie się około trzech godzin; do Ende latają samoloty z Bali. Na punkt widokowy wyjeżdża się zwykle przed świtem, by zobaczyć kratery w porannym świetle. Pamiętajcie, że kolory, które zobaczycie, mogą się różnić od tych ze zdjęć w przewodnikach – i to jest właśnie urok tego miejsca.

Segara Anak (Lombok)

Segara Anak, dosłownie „dziecko morza”, leży w kalderze o wymiarach około 6 na 8,5 km, u boku wulkanu Rinjani. Rinjani, z wysokością 3726 m, to drugi najwyższy wulkan Indonezji. Tafla jeziora leży na wysokości około 2000 m n.p.m., a w jego wschodniej części wyrasta młody stożek Gunung Barujari, którego lawa w czasie erupcji wpływała do jeziora. Jezioro ma kształt półksiężyca właśnie dlatego, że stożek zajmuje część kaldery.

Kaldera powstała w XIII wieku, gdy wulkan Samalas – wyższy niż dzisiejszy Rinjani – eksplodował w 1257 roku w jednej z najpotężniejszych erupcji ostatnich 2000 lat. Dla Sasaków jezioro i góra są święte, odbywają się tu ceremonie religijne. W kalderze biją gorące źródła, a od 2018 roku kaldera Rinjani należy do sieci Globalnych Geoparków UNESCO. Pamiętajcie, że szlaki są zamknięte od 1 stycznia do 31 marca, a przy wzmożonej aktywności wulkanu władze mogą zamknąć także okolice stożka. W pozostałych miesiącach wejście najlepiej zorganizować z licencjonowanym operatorem, który zapewni przewodnika, tragarzy i sprzęt biwakowy. Bazą wielu wypraw jest wioska Senaru na północnych stokach. To trekking dla osób w dobrej kondycji, wynagradzany widokiem na jezioro z wyrastającym z niego stożkiem.

Najpiękniejsze jeziora w Japonii

Jeśli marzycie o widoku, który zna cały świat – Fuji odbitej w spokojnej wodzie – zacznijcie od okolic Tokio. Dwa z trzech japońskich jezior z naszego zestawienia leżą w Parku Narodowym Fuji-Hakone-Izu, a trzecie na dalekim Hokkaido, gdzie krajobraz jest dzikszy, a mgła potrafi całkiem zasłonić jezioro. Łączy je wulkaniczne pochodzenie i japońska dbałość o każdy szczegół wizyty.

Jezioro Kawaguchi

Kawaguchi leży w miasteczku Fujikawaguchiko, u północnych podnóży Fuji, i jest drugim co do wielkości z Pięciu Jezior Fuji. Położone najniżej z nich (833 m n.p.m.) i z najdłuższą linią brzegową, cieszy się też największą popularnością – nad wodą działają hotele, kempingi, wypożyczalnie sprzętu do windsurfingu i statki wycieczkowe. Od 2013 roku jezioro należy do wpisanego na listę UNESCO miejsca kulturowego Fujisan.

Z Tokio dojedziecie tu ekspresem Fuji Excursion albo autobusem, m.in. z dworca autobusowego Shinjuku. Panorama Fuji z brzegu przyciąga fotografów, a w sezonie wspinaczkowym jezioro jest bazą dla osób, które chcą wejść na szczyt. Wiosną brzeg obsypują kwiaty wiśni, a jesienią Korytarz Momiji płonie czerwienią klonów.

Mało kto wie, że Kawaguchi nie ma naturalnego odpływu, dlatego przez długie lata woda zalewała nadbrzeżne osady, a mieszkańcy budowali tunele i kanały, by odprowadzać jej nadmiar. Dziś spokojny poranek nad Kawaguchi, gdy wiatr jeszcze nie marszczy tafli, to najlepsza pora na zdjęcie Fuji w lustrze wody.

Jezioro Ashi

Ashi leży w kalderze wulkanu Hakone i powstało około 3000 lat temu, gdy lawina skalnego gruzu zatamowała spływającą wodę. Wulkan wciąż jest aktywny – w 2015 roku w dolinie Ōwakudani doszło do niewielkiej erupcji freatycznej. Jezioro ma około 7 km² powierzchni, leży na wysokości 723 m n.p.m. i słynie z widoków na Fuji, gorących źródeł oraz tradycyjnych zajazdów ryokan. Wzdłuż brzegu zachowały się odcinki dawnego traktu Tōkaidō, a nad wodą stoi chram Hakone, od wieków odwiedzany przez szogunów, samurajów i podróżnych.

Z przystani Tōgendai na północnym krańcu jeziora kolejka linowa Hakone Ropeway zabierze Was w głąb wulkanicznego krajobrazu, a okoliczne szlaki o różnym stopniu trudności przyciągają miłośników pieszych wędrówek. Hakone łatwo połączyć z Tokio w jednodniowej wycieczce, ale prawdziwy urok regionu poczujecie dopiero po nocy w ryokanie.

Gora Kadan Hakone to ryokan w Japonii, w którym niegdyś wypoczywali członkowie japońskiej rodziny cesarskiej – dawna letnia rezydencja zachowała arystokratyczny charakter. Na Gości czekają kąpiele w naturalnych gorących źródłach, także w prywatnych wannach przy apartamentach, sezonowe kolacje kaiseki i spa. To propozycja dla tych, którzy chcą poczuć Hakone w najbardziej tradycyjnym wydaniu.

Jezioro Mashū

Mashū w Parku Narodowym Akan-Mashū na Hokkaido to bezodpływowe jezioro w kalderze potencjalnie aktywnego wulkanu. Ma do 211,5 m głębokości i uchodzi za jedno z najczystszych jezior świata: 1 sierpnia 1931 roku zmierzono tu przejrzystość wody 41,6 m. Od końca lat 80. XX wieku wynosi ona średnio 20–25 m, ale błękit tafli wciąż robi ogromne wrażenie.

Mashū ma też drugą twarz – przez około 100 dni w roku spowija je mgła, a miejscowa legenda głosi, że kto zobaczy taflę, temu nie dopisze szczęście. Ajnowie nazywali je Kamuy-to, czyli „jeziorem bogów”, a ze środka wody wyrasta kopuła lawowa, wyspa Kamuishu. Na brzeg nie wolno schodzić: jezioro ogląda się z punktów widokowych na krawędzi kaldery – nr 1 i nr 3 po zachodniej stronie, a sezonowo także z punktu Ura-Mashū po wschodniej.

Najwygodniej dojechać tu wynajętym samochodem – autobusy kursują bardzo rzadko. Z punktu widokowego nr 1 zaczyna się szlak wzdłuż krawędzi kaldery na Mashūdake, a w okolicy warto zaplanować także inne jeziora parku. Jeśli trafi Wam się dzień bez mgły, uznajcie to za mały prezent od bogów jeziora.

Najpiękniejsze jeziora w Nepalu

W Nepalu jeziora są jak przystanki na drodze w Himalaje – jedno czeka w mieście, dwa pozostałe dopiero po wielu dniach marszu. Zanim zdecydujecie, które wybrać, zastanówcie się, ile dni chcecie spędzić na szlaku i jak znosicie wysokość. Phewę łatwo włączyć w objazd kraju, a Gokyo i Tilicho wymagają już prawdziwej wyprawy.

Jezioro Phewa

Phewa leży w Pokharze, drugim co do wielkości mieście Nepalu. Ma ponad 4 km² powierzchni i średnio około 8 m głębokości, a pasmo Annapurny wznosi się w linii prostej zaledwie około 28 km od jeziora. W spokojne dni w tafli odbija się ośnieżony szczyt Machapuchare, a nad wodą krążą paralotniarze startujący ze wzgórza Sarangkot.

Najważniejszym zabytkiem Pokhary jest świątynia Tal Barahi na wysepce pośrodku jeziora. Miasto od 2024 roku nosi tytuł turystycznej stolicy Nepalu i jest bramą do obszaru chronionego Annapurny, więc nad Phewą zaczyna i kończy się wiele górskich wypraw. Brzeg wzdłuż dzielnicy Lakeside to turystyczne serce miasta, z kawiarniami i wypożyczalniami łodzi. O tym miejscu opowiada także inspiracja malownicze Jezioro Phewa – zajrzyjcie tam, jeśli szukacie pomysłu na spokojniejszy dzień między trekkingami.

Temple Tree Resort to butikowy hotel w Nepalu, położony w pobliżu Jeziora Phewa. Pokoje w rustykalnym, himalajskim stylu mieszczą się w dwupiętrowych domkach na drewnianych palach, a z balkonów widać ogród, basen albo góry. Na Gości czeka basen bez krawędzi i spa, w którym do zabiegów używa się olejków, przypraw i esencji z roślin występujących tylko w Himalajach.

Jeziora Gokyo

Jeziora Gokyo leżą w Parku Narodowym Sagarmatha, na wysokości od 4700 do 5000 m n.p.m. To system 19 jezior zasilanych przez lodowce, zajmujących łącznie około 196 ha. Najważniejsze z nich, Gokyo Cho (Dudh Pokhari), ma na wschodnim brzegu wioskę Gokyo, a największe i najgłębsze jest Thonak Cho, mierzące 62,4 m głębokości. Od 2007 roku Gokyo z okolicznymi mokradłami to obszar chroniony konwencją ramsarską.

Nad jeziorami wznosi się Gokyo Ri (5357 m) – z jego szczytu widać cztery ośmiotysięczniki: Mount Everest, Lhotse, Makalu i Cho Oyu. Obok płynie Ngozumpa, największy lodowiec Nepalu. Jeziora są święte dla hinduistów i buddystów: podczas święta Janai Purnima, zwykle w sierpniu, około 500 hinduistów zażywa w nich rytualnej kąpieli.

Trasa do Gokyo to propozycja dla doświadczonych trekkerów, którzy szukają spokojniejszej alternatywy dla szlaku pod Everest. Wymaga dobrej kondycji i cierpliwości – wysokość zdobywa się powoli, z dniami odpoczynku. W zamian dostaniecie jeziora u stóp najwyższych gór świata i noclegi w wiosce, w której cisza jest niemal namacalna.

Jezioro Tilicho

Tilicho to jezioro polodowcowe w dystrykcie Manang, w masywie Annapurny, położone na wysokości 4919 m n.p.m. Ma około 4 km długości i 4,8 km² powierzchni, a do 2003 roku nie odnotowano w nim żadnych organizmów wodnych. We wrześniu 2000 roku nurkowała tu rosyjska ekipa płetwonurków – to jedno z najwyżej położonych nurkowań w historii.

Hinduiści wierzą, że to opisane w Ramajanie jezioro Kak Bhusundi, nad którym mędrzec o tym imieniu po raz pierwszy opowiedział historię Ramy Garudzie, królowi ptaków. Do Tilicho prowadzi boczna odnoga popularnego trekkingu wokół Annapurny, a po drodze trekkerzy aklimatyzują się w Manangu. Więcej o regionie przeczytacie w opisie okolic Annapurny.

Wyjście nad jezioro planujcie wcześnie rano, z zapasem czasu na powrót, bo na tej wysokości każdy krok kosztuje więcej sił. Widok wynagradza wysiłek: ogromna tafla w masywie Annapurny, z dala od dróg i miasteczek.

Najpiękniejsze jeziora w Indiach

Indie kojarzą się raczej z pałacami Radżastanu niż z wodą, a jednak na północy kraju leżą jeziora, które zaskakują barwą i wysokością. Dwa z nich znajdziecie w Ladakhu, przy granicy z Tybetem, trzecie w Kaszmirze. Ladakh to osobne terytorium związkowe Indii, z Leh jako największym miastem, a jego jeziora najlepiej odwiedzać w ramach kilkudniowej wyprawy z Leh.

Pangong Tso

Pangong Tso leży na wysokości ponad 4200 m n.p.m. i ciągnie się przez 134 km, przy szerokości najwyżej 5 km. Około dwóch trzecich jeziora znajduje się na terenie administrowanym przez Chiny, a część akwenu jest przedmiotem sporu obu państw. Woda w zachodniej części jest słona, we wschodniej zasadowa, a zimą tafla zamarza.

Nazwę „Pangong Tso” tłumaczy się z tybetańskiego jako „jezioro wysokich łąk”. Jezioro ma kształt bumerangu i należy do najwyżej położonych jezior o słonawej wodzie na świecie. Jeden dzień to za mało, by nacieszyć się tym krajobrazem, dlatego warto zostać nad jeziorem na noc.

Nad brzegiem stoją obozy namiotowe, takie jak kempingi nad jeziorem Pangong: rozbite na stałe namioty w kształcie bungalowów, z łazienkami z ciepłą wodą i restauracją w namiocie. Nie spodziewajcie się luksusów – to noclegi na wysokości ponad 4000 m, do których dojazd jest trudny. Część namiotów ma prywatne tarasy z widokiem na jezioro.

Tso Moriri

Tso Moriri leży jeszcze wyżej, na wysokości 4522 m n.p.m., na płaskowyżu Changthang. To największe wysokogórskie jezioro położone w całości w Indiach: ma 26 km długości, otaczają je szczyty ponad 6000 m, a od 2002 roku jest obszarem ramsarskim. Jedyną stałą osadą nad brzegiem jest wioska Korzok z około 400-letnim klasztorem buddyjskim.

Wokół jeziora wypasają stada koczownicy Czangpa, hodowcy jaków, owiec i kóz pashmina. Nad wodą żyje kilkadziesiąt gatunków ptaków, w tym zagrożone żurawie czarnoszyje i gęsi tybetańskie, dla których to jedyne lęgowisko w Indiach. Na zboczach spotkacie świstaki i kiangi, czyli dzikie osły tybetańskie.

Między Tso Moriri a Pangong Tso prowadzi trasa o długości około 235 km, uważana za jedną z najpiękniejszych w całym Ladakhu. Latem temperatury nad jeziorem wahają się od 0 do 30°C, więc na wyjazd zabierzcie ubrania na każdą pogodę – poranki potrafią być mroźne nawet w lipcu.

Najpiękniejsze jeziora w Chinach

Chiny potrafią przytłoczyć skalą, ale nad jeziorami pokazują najdelikatniejszą twarz: turkus górskich dolin, poezję dawnych mistrzów i lasy Ałtaju. Trzy jeziora z naszego zestawienia leżą w trzech różnych zakątkach kraju – w Syczuanie, w Hangzhou i na dalekiej północy Sinciangu – więc rzadko łączy się je w jednej podróży.

Jiuzhaigou

Jiuzhaigou to dolina w górach Min Shan, na skraju Wyżyny Tybetańskiej, około 330 km na północ od Chengdu. Jej nazwa oznacza „dolinę dziewięciu osad” – od tybetańskich wiosek rozsianych wzdłuż doliny. Na obszarze 720 km², na wysokości od 2000 do 4500 m n.p.m., leżą dziesiątki niebieskich, zielonych i turkusowych jezior, wielopoziomowe wodospady i ośnieżone szczyty.

Od 1992 roku dolina jest na liście UNESCO, a od 1997 roku – rezerwatem biosfery. Woda wielu jezior zawiera dużo węglanu wapnia i jest tak przejrzysta, że dno widać nawet na dużej głębokości. W Jeziorze Pięciu Kwiatów dno przecinają pnie dawno powalonych drzew, a Perłowa Mielizna to łagodny stok z osadów wapiennych, po którym spływa cienka warstwa wody.

Po dolinie kursują autobusy, a wzdłuż jezior biegną drewniane kładki – większość odwiedzających dojeżdża autobusem na koniec doliny i wraca pieszo w dół. W sierpniu 2017 roku region nawiedziło trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,0; park zamknięto i częściowo otwarto ponownie 8 marca 2018 roku, z ograniczeniami liczby turystów i tras. Do Jiuzhaigou dociera się drogą albo samolotem na lotnisko Jiuzhai Huanglong.

Jezioro Zachodnie (Hangzhou)

Jezioro Zachodnie w Hangzhou to zupełnie inny świat: niewielkie (około 6,4 km²), płytkie i otoczone łagodnymi wzgórzami. Od czasów dynastii Tang (618–907) inspiruje poetów i malarzy, a w 2011 roku trafiło na listę UNESCO jako krajobraz, który przez wieki wpływał na projektowanie ogrodów w Chinach, Japonii i Korei.

Jezioro przecinają cztery groble, w tym Grobla Su, usypana w 1089 roku z mułu wydobytego z dna na polecenie poety Su Shi. Na wodzie leżą trzy sztuczne wyspy i Gushan – jedyna naturalna, a nad brzegami stoją pagody Leifeng i Baochu. Na zachód od jeziora, wśród wzgórz, kryją się słynne świątynie Lingyin i Jingci.

Jezioro widnieje na banknocie jednojuanowym z 2005 roku. Było też pierwszym obiektem najwyższej kategorii krajobrazowej (AAAAA) w Chinach, który zniósł opłaty za wstęp, dlatego w święta państwowe robi się tu bardzo tłoczno – podczas tygodnia Święta Narodowego w 2024 roku odwiedziło je ponad 4,2 mln osób. Jeśli zależy Wam na spokoju, wybierzcie dzień powszedni i spacer groblami wcześnie rano.

Jezioro Kanas

Kanas leży w dolinie gór Ałtaj, na samej północy Sinciangu, w pobliżu styku granic czterech państw. Ma kształt półksiężyca, około 45 km² powierzchni i do 188,5 m głębokości, a powstało mniej więcej 200 tys. lat temu w wyniku ruchu lodowca. Leży na wysokości 1340 m n.p.m. i należy do najwyżej ocenianych obszarów krajobrazowych Chin, z kategorią AAAAA.

W dolinie mieszkają Tuwińcy i Kazachowie. Wielu z nich zachowało tradycyjny, rolniczy i koczowniczy tryb życia, a część pracuje w turystyce, organizując wędrówki, spływy, wspinaczkę i biwaki. Najpiękniej jest jesienią, gdy otaczające jezioro lasy przybierają złote barwy.

Jezioro ma też swoją legendę. Od 1985 roku, gdy badacz z Uniwersytetu Sinciangu zaobserwował tu ryby ogromnych rozmiarów, mówi się o „potworze z Kanas”, a z rozwojem turystyki relacji przybyło. Chińscy naukowcy przypuszczają, że to olbrzymie tajmienie – drapieżne ryby łososiowate, które potrafią osiągać imponujące rozmiary.

Najpiękniejsze jeziora w Kambodży

W Kambodży woda wyznacza rytm życia od czasów Angkoru – i właśnie dlatego dwa kambodżańskie jeziora tak dobrze się uzupełniają. Jedno jest żywiołem, który co roku zmienia rozmiar, drugie dziełem dawnych władców Khmerów, ukrytym wśród świątyń. Oba odwiedzicie z Siem Reap w ciągu jednego, dwóch dni.

Tonle Sap

Tonle Sap to największe słodkowodne jezioro Azji Południowo-Wschodniej, należące do systemu Mekongu i jeden z najbardziej różnorodnych i produktywnych ekosystemów świata. Od 1997 roku jest rezerwatem biosfery UNESCO. Z Mekongiem łączy je rzeka Tonle Sap o długości 120 km – ta sama, która dwa razy do roku zmienia kierunek nurtu.

Nad jeziorem i na jego wodach żyją społeczności pływających wiosek, wśród nich wielu rybaków pochodzenia wietnamskiego oraz Czamowie. Z okolic Siem Reap wypływa się łodzią m.in. do wiosek Kampong Phluk i Chong Kneas – w porze deszczowej domy na palach stoją w wodzie, a codzienne życie przenosi się na łodzie. Odwrócenie biegu rzeki Khmerzy świętują podczas Święta Wody Bon Om Touk, z wyścigami łodzi. Po dwóch dniach rywalizacji łodzie spotykają się, by uczcić nagę, wodnego węża, który według wierzeń wypuszcza wody jeziora do morza i przynosi ryby. To jedno z najważniejszych świąt w kraju.

Jezioro jest dziś pod coraz większą presją: wycinka lasów, intensywne rolnictwo i rybołówstwo, rozbudowa infrastruktury i zmiany klimatu wpływają na cały ekosystem. Dlatego wybierając rejs do pływających wiosek, postawcie na lokalnych przewodników i wioski, które przyjmują turystów z szacunkiem dla mieszkańców.

Srah Srang

Srah Srang, czyli „królewska łaźnia”, to dawny zbiornik wodny (baraj) w Angkorze, wykopany w połowie X wieku z inicjatywy ministra króla Radżendrawarmana II. Około 1200 roku Dźajawarman VII dobudował na zachodnim brzegu pomost z laterytu, a schodów prowadzących do wody strzegą dwa kamienne lwy. Dziś zbiornik ma około 700 na 350 m.

Pomost naprzeciwko wejścia do świątyni Banteay Kdei to popularne miejsce do oglądania wschodu słońca. Wyobraźcie sobie spokojną taflę, która powoli nabiera barw poranka, i kamienne lwy na schodach, zwrócone ku wodzie. Po świcie przejdźcie na drugą stronę drogi i zacznijcie dzień od zwiedzania Banteay Kdei.

Srah Srang to jeden z wielu barajów, czyli wielkich zbiorników, które budowali władcy Khmerów. Podobnie jak w innych barajach, na sztucznej wyspie pośrodku mogła kiedyś stać świątynia – wskazują na to odnalezione fundamenty. Francuskie wyprawy archeologiczne odkryły też w pobliżu nekropolię. Po zwiedzaniu świątyń warto wrócić tu na chwilę odpoczynku nad wodą.

Najpiękniejsze jezioro na Tajwanie

Jeśli chcecie zobaczyć jezioro, które łączy przyrodę, kulturę rdzennych mieszkańców i wygodną infrastrukturę, Tajwan ma na to jedną, bardzo konkretną odpowiedź. To jezioro, wokół którego można spędzić cały dzień na rowerze, w łodzi albo na szlaku.

Jezioro Sun Moon

Sun Moon Lake, czyli Jezioro Słońca i Księżyca, leży w gminie Yuchi w powiecie Nantou, na wysokości 748 m n.p.m. To największy zbiornik wodny Tajwanu: ma około 7,9 km² powierzchni i do 27 m głębokości, a nazwę zawdzięcza kształtowi – wschodnia część przypomina słońce, a zachodnia księżyc. Wokół mieszka lud Thao, dla którego wysepka Lalu na środku jeziora jest świętym miejscem.

Według legendy jezioro odkryli myśliwi Thao, ścigając białego jelenia – jego marmurowy posąg stoi dziś na Lalu. Po jeziorze kursują promy między przystaniami Shuishe, Xuanguang i Ita Thao, kolejka linowa prowadzi do Formosan Aboriginal Culture Village, a na zboczach nad jeziorem stoją świątynia Wenwu i pagoda Ci’en na górze Shabalan, wzniesiona w 1971 roku z polecenia Czang Kaj-szeka ku pamięci jego matki.

Wyjątkowy nocleg nad jeziorem zapewnia The Lalu – pięciogwiazdkowy hotel na wzgórzu, w miejscu, gdzie letnie rezydencje mieli przyszły cesarz Japonii Hirohito, a później Czang Kaj-szek. Przystań Shuishe leży zaledwie 700 m dalej, a Goście mają do dyspozycji gorące źródła, spa i basen typu infinity. To propozycja dla tych, którzy chcą budzić się z widokiem na wodę.

Najpiękniejsze jeziora Azji można odkrywać na wiele sposobów – z pokładu łodzi na Tonle Sap, z krawędzi kaldery nad Mashū albo po kilku dniach marszu, gdy nad jeziorami Gokyo wyłonią się ośmiotysięczniki. Każde z nich opowiada inną historię: o wulkanach, które tworzyły wyspy, o ludziach, którzy nauczyli się żyć na wodzie, i o górach przeglądających się w tafli. Wystarczy wybrać jedno i dopisać je do planu podróży, by dać się zaskoczyć temu, co czeka nad brzegiem.