Zainspiruj się i przeczytaj o podróży swoich marzeń na blogu
Najpiękniejsze jeziora Europy – dokąd warto pojechać?
Najpiękniejsze jeziora Europy to nie jedna, lecz kilkanaście zupełnie różnych podróży: od alpejskiej tafli, w której odbija się lodowiec, po szkockie jezioro z piaszczystą plażą. Jedno leży pod najwyższym szczytem Niemiec, inne w suchym roku znika, a jeszcze inne zimą zamienia się w lodowisko do curlingu. Jakie jest największe jezioro w Europie i czy to właśnie ono zasługuje na Waszą uwagę? Europa ma jeziora rekordowe i jeziora piękne, a rekordy leżą daleko na północy i wschodzie kontynentu. Najpiękniejsze jeziora w Europie, do których dojedziecie w czasie jednego urlopu, ukrywają się w Alpach, Dolomitach, na Bałkanach i w szkockich Highlands. Z tego artykułu dowiecie się, kiedy jechać nad jeziora Europy, co tam robić i jak zaplanować wyjazd, a potem poznacie jeziora we Włoszech, Szwajcarii, Austrii, Niemczech, Chorwacji i Szkocji. Zapraszamy nad wodę!
Kiedy jechać nad jeziora Europy?
O terminie wyjazdu decyduje przede wszystkim wysokość. Garda leży zaledwie 65 m n.p.m., Titisee – 845 m, Achensee – 929 m, Gosausee – 933 m, a wysokogórskie Lago di Braies i Oeschinensee odpowiednio 1496 m i 1578 m. Im wyżej leży jezioro, tym później zaczyna się w nim sezon i tym szybciej się kończy, dlatego trasę z kilkoma jeziorami warto układać od tych położonych najniżej.
Do kąpieli nadają się głównie miesiące letnie. W lipcu i sierpniu woda w jeziorach Como i Garda ma ponad 20°C, w Achensee sięga około 22°C, w Gosausee zwykle nie przekracza 18–20°C, a w Lago di Braies bywa jeszcze chłodniejsza – najwyżej około 14°C. Jeśli zależy Wam na pływaniu, wybierajcie więc jeziora położone niżej, a w górach traktujcie kąpiel jako orzeźwiające zanurzenie.
Jeśli macie wybór, jedźcie w czerwcu albo we wrześniu. W Austrii, Chorwacji i Włoszech są to najlepsze miesiące na podróż: jest ciepło, promy, kolejki i szlaki działają pełną parą, a tłumy i ceny są niższe niż w lipcu i sierpniu.
W Austrii wędrówki z noclegami w schroniskach mają sens od końca czerwca do połowy września, bo większość schronisk zamyka się pod koniec września albo na początku października. Kolejka Gosaukammbahn nad Gosausee kursuje sezonowo, od maja do początku listopada, więc poza tym terminem nie wjedziecie nią w góry.
Wiosną poziom wody jest najwyższy. Głębokość Niebieskiego Jeziora pod Imotskim sięga wtedy około 90 m, a w suchych latach jezioro potrafi wyschnąć całkowicie – tak stało się jesienią 2025 roku. Do Plitwic najlepiej wybrać się wiosną albo jesienią, bo wodospady mają wtedy najwięcej wody, a zimą największy z nich bywa zamarznięty.
Zima ma nad jeziorami własny repertuar. Na zamarzniętym Lago di Braies od 2012 roku rozgrywane są turnieje curlingu, nad Achensee czeka ponad 220 km tras do narciarstwa biegowego, a w Titisee działa liczący 1,2 km tor saneczkowy Saig–Titisee. Do wyboru jest więc nie tylko lato, choć rozkład statków i kolejek zależy od sezonu.
Szkocję i Wranę wybiera się według innych kryteriów. Latem nad szkockimi jeziorami dokuczają meszki, które najchętniej latają o świcie i o zmierzchu oraz w bezwietrzne, wilgotne dni, a nad Wraną zimą gromadzi się około 100 tys. ptaków wodnych, więc to dobra pora dla miłośników ornitologii.
Co robić nad jeziorami Europy? Kajaki, trekking i kąpiele
Nad jeziorami Europy najwięcej zobaczycie w ruchu. Nad Loch Lomond popularne są kajaki i kanu, deski SUP, żeglarstwo oraz windsurfing, a w Glenmore nad Loch Morlich działa centrum sportów wodnych, w którym uprawia się kajakarstwo, żeglarstwo i windsurfing. Nad Achensee warunki wiatrowe sprzyjają windsurfingowi, a nad Gardą wieją wiatry Pelér i Ora, które przyciągają żeglarzy, kiterów i windsurferów.
Piechurom jeziora służą za punkt startu. Z Lago di Braies zaczyna się Alta Via 1, szlak liczący około 125 km do Belluno, nad Loch Lomond biegnie West Highland Way, a nad Achensee wytyczono około 500 km oznakowanych szlaków pieszych. Krótsze trasy też dają satysfakcję: pętla wokół Gosausee ma około 4,5 km, a obejście Eibsee zajmuje około 2 godzin.
Rejs to najprostszy sposób, by poczuć skalę jeziora. Po Königssee pływają elektryczne statki pasażerskie i – w ograniczonej liczbie – łodzie wiosłowe, po Jeziorze Genewskim osiem zabytkowych statków kołowych z lat 1904–1927, a po Jeziorze Czterech Kantonów pięć parowców zbudowanych między 1901 a 1928 rokiem. W Plitwicach łodzie elektryczne pływają po Kozjaku, największym jeziorze parku, a rejsy po Loch Ness wypływają między innymi z Drumnadrochit.
Czasem najlepszy widok daje kolejka. Z Malcesine na Monte Baldo wjeżdża się kolejką linową, której kabina na drugim odcinku wykonuje pełny obrót, z Eibsee wyjeżdża się na Zugspitze, a nad Hallstatt platforma widokowa Skywalk wisi 360 m nad wsią. Do Oeschinensee prowadzi gondola z Kandersteg, a do Achensee dojeżdża parowa kolej zębata z Jenbach.
Pływanie ma swoje zasady. Na Königssee kąpiel jest zasadniczo dozwolona, w Gosausee również, a nad Titisee działają oficjalne kąpieliska. Na Loch Lomond popularne jest pływanie w otwartej wodzie, ale w Plitwicach obowiązuje zakaz kąpieli, a nad Jeziorem Genewskim co roku odbywają się zawody pływackie – najdłuższe, od zamku Chillon do Genewy, liczą około 70 km.
Jeziora bywają też ostoją przyrody. Nad Wraną odnotowano 256 gatunków ptaków, w lasach wokół Plitwic żyją niedźwiedzie i wilki, a na wyspie Inchconnachan na Loch Lomond od lat 40. XX wieku żyją dzikie walabie, sprowadzone tam przez hrabinę Arran. Nad wieloma brzegami stoją też zabytki: zamek Urquhart nad Loch Ness, zamki Scaligerów nad Gardą, zamek Chillon nad Jeziorem Genewskim i twierdza Topana nad Niebieskim Jeziorem.
Jak zaplanować wyjazd nad jeziora w Europie?
Zacznijcie od pytania: jakie jest największe jezioro w Europie? To Ładoga w Rosji, której powierzchnia przekracza 17 tys. km². Drugie jest Onega, trzecie – szwedzki Vänern, największe jezioro Unii Europejskiej, a największym jeziorem Europy Środkowej jest węgierski Balaton o powierzchni prawie 600 km². Morze Kaspijskie leży na granicy Europy i Azji, dlatego zwykle nie liczy się go do europejskich rankingów.
Największe jeziora Europy to jedno, a najgłębsze jeziora w Europie – drugie. Rekordzistą jest Hornindalsvatnet w Norwegii, którego głębokość wynosi 514 m. Włoskie Como, głębokie na ponad 400 m, zalicza się do najgłębszych jezior kontynentu, a największe jezioro Alp, Genewskie, ma 310 m głębokości i około 580 km² powierzchni. Rekordy nie decydują jednak o urodzie: inspiracje z innych kontynentów znajdziecie w artykułach o najpiękniejszych jeziorach świata i Azji.
Nie próbujcie zobaczyć wszystkiego naraz – jeziora, którymi szczyci się Europa, leżą w różnych krajach i na różnych wysokościach, więc lepiej wybrać jeden region. Como leży niecałą godzinę pociągiem od Mediolanu, a Garda między Mediolanem a Wenecją. Königssee leży tuż przy granicy z Austrią, Wrana znajduje się między Zadarem a Szybenikiem, do Imotskiego ze Splitu jedzie się około godziny i kwadransa, a do Loch Lomond z Glasgow nieco ponad pół godziny.
Samochód nie zawsze jest potrzebny. Do Titisee pociąg z Freiburga jedzie około 40 minut i kursuje co pół godziny, a do Eibsee dowiozą Was autobusy z Garmisch-Partenkirchen. Do Oeschinensee prowadzi gondola z Kandersteg, a nad Lago di Braies w szczycie lata wjazd samochodem wymaga płatnej rezerwacji, bez niej dojdziecie tylko pieszo albo dojedziecie rowerem, a autobus z Dobbiaco też trzeba wtedy zarezerwować online. W Plitwicach bilet kupuje się na wybrane wejście i godzinę, najlepiej przez Internet, bo wejście przed godziną z biletu jest zabronione.
Formalności są proste, z jednym wyjątkiem. Do Włoch, Austrii, Niemiec, Chorwacji i Szwajcarii wjedziecie z ważnym dowodem osobistym lub paszportem; w Szwajcarii zapłacicie frankami szwajcarskimi, a w Chorwacji od 2023 roku euro. Do Szkocji dowód osobisty nie wystarczy – potrzebny jest paszport ważny przez cały pobyt oraz elektroniczne zezwolenie na podróż ETA za 20 funtów, które na pobyt do 6 miesięcy uzyskuje się przed wyjazdem w aplikacji UK ETA albo na stronie gov.uk; zapłacicie tam funtami szterlingami. W Alpach przyda się też EKUZ i dodatkowe ubezpieczenie, bo karta nie pokrywa ratownictwa górskiego, a akcje ratunkowe w Austrii i Szwajcarii bywają bardzo drogie. Jeśli wolicie gotowy plan, wybór programu warto zacząć od rozmowy z naszym doradcą.
Nad wodą obowiązują zasady, które warto znać z wyprzedzeniem. W Plitwicach nie wolno schodzić ze szlaków, jeździć na rowerze, filmować z drona ani biwakować, a nad Loch Lomond pływającym w otwartej wodzie zaleca się uważać na zimną wodę i sinice oraz płynąć z kolorowym czepkiem i boją asekuracyjną. Na lód wchodźcie ostrożnie: nad Königssee może to być śmiertelnie niebezpieczne, a Titisee otwiera się dla spacerowiczów dopiero wtedy, gdy gmina uzna lód za bezpieczny; do tego czasu obowiązuje zakaz wejścia.
Zanim zarezerwujecie bilety, przejdźcie przez krótką listę kontrolną:
- Termin: czy w wybranym miesiącu działają statki, kolejki i szlaki, a woda jest dość ciepła na kąpiel?
- Wysokość: czy jezioro leży wysoko i czy woda nie będzie lodowata?
- Dojazd: czy w szczycie lata trzeba rezerwować parking albo bilet wstępu, jak nad Lago di Braies i w Plitwicach?
- Dokumenty i ubezpieczenie: dowód osobisty lub paszport, EKUZ z dodatkowym ubezpieczeniem na wyjazd w góry, a do Szkocji paszport (dowód nie wystarczy) i ETA.
Najpiękniejsze jeziora we Włoszech
Północ Włoch ma trzy jeziora, które pokazują zupełnie inne oblicza regionu: jezioro w kształcie odwróconej litery Y, największe jezioro kraju i dolomitowe lustro wody na wysokości prawie 1500 m n.p.m. Z miastami łatwo je połączyć, bo Como dzieli od Mediolanu niecała godzina pociągiem, a Garda leży między Mediolanem a Wenecją. Każde z nich wymaga jednak nieco innego planu dnia.
Jezioro Como
Jezioro Como, nazywane też Lario, leży w Lombardii, około 40–45 km na północ od Mediolanu. Ma 146 km² powierzchni i jest trzecim co do wielkości jeziorem Włoch po Gardzie i Maggiore. Pociągiem dojedziecie tu szybko: z Milano Centrale do miasta Como w około 40 minut, a do Varenny w 64 minuty, więc nawet jednodniowa wycieczka z Mediolanu ma sens.
Kształt odwróconej litery Y jest dziełem lodowca Adda, który po napotkaniu gór skręcił i wyżłobił trzy ramiona jeziora. Głębokość przekracza 400 m, co plasuje Como wśród najgłębszych jezior Europy. Nad brzegami leżą Como, Bellagio i Varenna, a między Varenną, Bellagio i Cadenabbią kursują promy samochodowe, dzięki którym łatwo przepłynąć z jednego brzegu na drugi.
Nad wodą stoją wille, które warto wpisać w plan dnia. Villa Carlotta z 1690 roku słynie z kolekcji azalii i rododendronów oraz z rzeźb Antonia Canovy, a Villa Melzi d’Eril z lat 1808–1810 ma rozległy park krajobrazowy. Villa del Balbianello, wzniesiona w 1787 roku na zalesionym cyplu, jest dziś muzeum i częstą scenerią zdjęć filmowych. Łagodny klimat sprzyja oliwkom, laurom i cyprysom.

Jezioro Garda
Garda to największe jezioro Włoch: ma około 370 km² powierzchni, 51,6 km długości i do 346 m głębokości. Leży na pograniczu Lombardii, Wenecji Euganejskiej i Trydentu-Górnej Adygi. Północna część jeziora jest wąska i otoczona klifami, a południowa – szeroka, z klimatem śródziemnomorskim, oliwkami, cyprysami i sosnami parasolowymi. Na jeziorze leży pięć wysp, między innymi Isola del Garda, a starożytni Rzymianie nazywali je Benacus.
Nad brzegami wznoszą się zamki rodu Scaligerów – w Sirmione, Malcesine i Rivie. W Sirmione zobaczycie też Grotte di Catullo, pozostałości rzymskiej willi, a poeta Katullus pisał o łagodnym klimacie jeziora, ożywianym przez wiatry. Statki pasażerskie kursują między głównymi miejscowościami nad jeziorem, więc z jednej bazy łatwo odwiedzić kilka brzegów.
Z Malcesine wjedziecie kolejką linową na Monte Baldo, a na drugim odcinku kabina wykonuje pełny obrót, dzięki czemu panoramę jeziora zobaczycie ze wszystkich stron. Na wodzie rządzą dwa wiatry: Pelér, który wieje rano od północy, i Ora, popołudniowy wiatr termiczny. Przyciągają żeglarzy, kiterów i windsurferów.

Lago di Braies
Lago di Braies, po niemiecku Pragser Wildsee, leży w Dolomitach w Południowym Tyrolu, na wysokości 1496 m n.p.m. Jezioro znajduje się w parku przyrody Fanes-Sennes-Braies, u stóp ściany Seekofel, zwanej po włosku Croda del Becco, która wznosi się na 2810 m. Ma około 1,2 km długości i 300–400 m szerokości, a powstało po osuwisku, które zagrodziło potok Prags.
Woda ma szmaragdowozieloną barwę, a nad brzegiem stoi drewniana przystań z łódkami wiosłowymi do wynajęcia. Popularność jeziora wzrosła po serialu Rai 1 „Un passo dal cielo”, który kręcono tu od 2010 roku; od lipca do września 2018 roku nad wodę przyjechało 1,2 mln osób, a jednego dnia sierpnia ponad 17 tys. osób.
Tłumy sprawiły, że w szczycie lata – w ostatnich sezonach od początku lipca do połowy września, w godzinach od 9:00 do 16:00 – samochodem do doliny dojedziecie tylko po wcześniejszej rezerwacji online, która kosztuje około 40–44 € za auto. Bez niej dojdziecie pieszo albo dojedziecie rowerem, a autobus z Dobbiaco też wymaga wtedy rezerwacji online z opłatą z góry. Rano i późnym popołudniem wjazd jest wolny, jeśli są miejsca. Poza sezonem regulacji rezerwacja nie jest potrzebna, a latem 2027 roku regulacja ma wrócić. Od jeziora zaczyna się też Alta Via 1, szlak liczący około 125 km do Belluno.

Najpiękniejsze jeziora w Szwajcarii
Szwajcarskie jeziora rzadko leżą same: towarzyszą im góry, miasteczka i kolej. Trzy z nich należą do różnych światów – Oeschinensee to wysokogórskie lustro nad Kandersteg, Jezioro Czterech Kantonów leży w środku kraju, a Jezioro Genewskie dzielą ze sobą Szwajcaria i Francja. Łączy je jedno: każde ma własną flotę, kolejkę albo gondolę.
Oeschinensee
Oeschinensee leży w Alpach Berneńskich nad miejscowością Kandersteg, na wysokości 1578 m n.p.m. Ma około 1,1 km² powierzchni i do 56 m głębokości. Powstało po prehistorycznych osuwiskach, które zagrodziły dolinę, a od 2007 roku należy do obszaru Światowego Dziedzictwa UNESCO Szwajcarskie Alpy Jungfrau–Aletsch. Odpływ jeziora jest podziemny.
W sezonie z Kandersteg wjedziecie gondolą, a od górnej stacji do brzegu idzie się 20–30 minut. Od maja do października wypożyczycie nad wodą łódkę wiosłową, a latem w jeziorze się pływa; na południowym i zachodnim brzegu są proste plaże ze żwiru. Zimą, gdy pozwalają warunki, na zamarzniętej tafli wytycza się trasy spacerowe po lodzie. Latem i jesienią z okolic jeziora prowadzą szlaki w stronę Heuberg i schroniska Fründenhütte.
Zbocza nad jeziorem są niestabilne. Po obfitych opadach rośnie ryzyko osuwisk i spadających skał, dlatego część szlaków bywa zamykana, a ich przebieg zależy od śniegu i warunków na stokach. W sezonie z dworca w Kandersteg do dolnej stacji gondoli dojeżdża autobus, a w XVII i XVIII wieku na Oeschinenalp wydobywano siarkę.

Jezioro Czterech Kantonów
Jezioro Czterech Kantonów, po niemiecku Vierwaldstättersee, to czwarte co do wielkości jezioro Szwajcarii: ma około 114 km² powierzchni, do 214 m głębokości i leży na wysokości 434 m n.p.m. Nazwa nawiązuje do czterech kantonów leśnych – Uri, Schwyz, Unterwalden i Lucerny – a samo jezioro ma fiordowy kształt, z licznymi zatokami i ramionami.
Nad zatoką Urnersee leży łąka Rütli, według tradycji miejsce przysięgi, od której wywodzi się Konfederacja Szwajcarska; najłatwiej dopłynąć tam statkiem z Brunnen albo Flüelen. Po jeziorze pływa pięć zabytkowych parowców kołowych: Uri, Unterwalden, Schiller, Gallia i Stadt Luzern. Ostatnie większe zamarznięcie zatoki Lucerny odnotowano w 1963 roku.
Nad wodą wznosi się Rigi, na którą od 1871 roku wjeżdża kolej zębata z Vitznau, uchodząca za pierwszą kolej górską w Europie. W regionie leży też Pilatus. Dobrą bazą jest Lucerna, skąd statki odpływają z przystani numer 1 do Weggis, Vitznau, Brunnen i Flüelen, więc dzień nad jeziorem łatwo zaplanować bez samochodu.

Jezioro Genewskie
Jezioro Genewskie, po francusku Lac Léman, ma około 580 km² powierzchni, 73 km długości i do 310 m głębokości. To największe jezioro Alp i jedno z największych jezior Europy Zachodniej, a zarazem największe na całym biegu Rodanu. Około 60% powierzchni należy do Szwajcarii, a 40% do Francji, więc jedno jezioro to jednocześnie dwa kraje.
Nad szwajcarskim brzegiem leżą Genewa, Lozanna i Montreux, a nad francuskim Évian. W Genewie z jeziora tryska fontanna Jet d’Eau: woda wyrzucana jest na wysokość 140 m z prędkością około 200 km/h. Przy Montreux stoi zamek Chillon, a na jeziorze co roku odbywają się zawody pływackie, w tym przeprawa z Lozanny do Évian na dystansie 13 km.
Od Chillon po przedmieścia Lozanny ciągną się tarasy winnic Lavaux, wpisane w 2007 roku na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Po jeziorze pływa osiem zabytkowych statków kołowych zbudowanych w latach 1904–1927, więc rejs po Lemanie to także podróż po historii żeglugi pasażerskiej.

Najpiękniejsze jeziora w Austrii
Austria ma jeziora rozsiane od Salzkammergut po Tyrol. Dwa z nich, Hallstätter See i Gosausee, leżą w jednym regionie i dzieli je około pół godziny jazdy samochodem, więc łatwo je połączyć w jednym wyjeździe. Trzecie, Achensee, jest największym jeziorem Tyrolu i pokazuje inną stronę kraju: szerszą taflę, wiatr i kolej zębatą z XIX wieku.
Hallstätter See
Hallstätter See leży w Salzkammergut, ma 8,55 km² powierzchni i do 125 m głębokości, a jego tafla znajduje się na wysokości 508 m n.p.m. Na zachodnim brzegu leży Hallstatt, wieś licząca niespełna 800 mieszkańców, wpisana w 1997 roku na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako część krajobrazu kulturowego Hallstatt–Dachstein/Salzkammergut. Jezioro jest też popularnym miejscem nurkowania.
Hallstatt słynie z soli, którą wydobywa się tu od czasów prehistorycznych. Od 1596 roku stąd biegnie rurociąg, którym solanka płynie do Bad Ischl, a od 1607 roku dalej do Ebensee; uchodzi za najstarszy wciąż działający rurociąg przemysłowy na świecie. W kopalni soli zwiedzicie ekspozycję Salzwelten, a z platformy widokowej Skywalk, która wisi 360 m nad wsią, zobaczycie całe jezioro i otaczające je góry.
Stacja kolejowa leży po drugiej stronie jeziora niż wieś, więc z pociągu przesiada się na statek, który kursuje między stacją a rynkiem Hallstatt Markt. Statek woził tu kiedyś także pocztę: przez długi czas była to jedyna w Austrii linia pocztowa na wodzie. Zimą, gdy lód był dość gruby, pocztę i pasażerów wożono saniami, a później pojazdem gąsienicowym.

Gosausee
Gosausee, a dokładniej Vorderer Gosausee, jest największym z trzech jezior Gosau. Leży w dolinie Gosau, około 30 minut jazdy samochodem od Hallstatt, na wysokości 933 m n.p.m. Nad taflą wznosi się masyw Dachstein, a w wodzie odbija się jego lodowiec.
Pętla wokół jeziora ma około 4,5 km. Kąpiel jest dozwolona, choć nie ma tu oficjalnych kąpielisk, a woda jest zimna i zwykle nie przekracza 18–20°C; na miejscu wypożyczycie rowery wodne i deski SUP, a po jeziorze pływają łodzie elektryczne. Wyżej, powyżej 1100 m n.p.m., leży Hinterer Gosausee, do którego dojście zajmuje 1,5–2 godziny. Z dolnej stacji przy jeziorze rusza też kolejka linowa Gosaukammbahn, która kursuje sezonowo i wwozi na płaskowyż Zwieselalm, skąd do schroniska Gablonzer Hütte jest już tylko krótki spacer.

Achensee
Achensee to największe jezioro Tyrolu, zwane Tiroler Meer, czyli Morzem Tyrolskim, i fiordem Alp. Leży na wysokości 929 m n.p.m. między masywem Karwendel a Alpami Brandenberskimi, ma około 9 km długości i do 133 m głębokości. Nad brzegami leżą Pertisau, Achenkirch i Eben am Achensee, a wiatr sprzyja tu windsurfingowi.
Stan ekologiczny wody jest bardzo dobry, a latem jej temperatura dochodzi do około 22°C. W 1919 roku Achensee zostało zakupione od benedyktyńskiego opactwa St. Georgenberg-Fiecht przez miasto Innsbruck. W 1924 roku przekazało spółce TIWAG prawa do wykorzystywania jego wód do produkcji energii elektrycznej. Samo jezioro wróciło na własność Innsbrucka w 1992 roku. Woda zasila elektrownię w Jenbach, a zimą poziom jeziora obniża się nawet o 6–7 m. Wokół wytyczono około 500 km oznakowanych szlaków pieszych i ponad 320 km tras rowerowych.
Od 1889 roku z Jenbach do Seespitz nad jeziorem jeździ parowa kolej zębata Achenseebahn, nazywana najstarszą wciąż parową koleją zębatą Europy. Statki pływają po jeziorze od 1887 roku, a turystyka rozkwitła tu po ukończeniu kolei doliny Innu w 1859 roku.

Najpiękniejsze jeziora w Niemczech
W Niemczech jest około 12 tys. jezior, ale trzy z naszego zestawienia leżą na południu kraju: dwa w bawarskich Alpach i jedno w Schwarzwaldzie. Każde ma inny charakter – od głębokiego fiordu, przez jezioro pod najwyższym szczytem kraju, po uzdrowiskowy kurort z promenadą. Wszystkie trzy łączy jedno: stąd łatwo wjechać wyżej albo wsiąść na statek.
Königssee
Königssee leży w południowo-wschodniej Bawarii, tuż przy granicy z Austrią, na terenie Parku Narodowego Berchtesgaden. Ma niespełna 8 km długości i 190 m głębokości – to jedno z najgłębszych jezior Niemiec. Stromym brzegom towarzyszą ściany gór sięgające 2700 m, między innymi masyw Watzmanna, a nazwa „królewskie jezioro” prawdopodobnie wywodzi się od imienia Kuno, a nie od króla.
Od 1909 roku po jeziorze pływają elektryczne statki pasażerskie, a poza nimi – w ograniczonej liczbie – łodzie wiosłowe. Na półwyspie, mniej więcej w połowie zachodniego brzegu, stoi kościół pielgrzymkowy św. Bartłomieja z zajazdem; dotrzecie do niego tylko łodzią albo górskimi szlakami, bo wzdłuż stromych brzegów nie biegnie ścieżka. W czasie rejsu prowadzący statek gra na trąbce, a skalne ściany odbijają dźwięk nawet siedem razy.
Kąpiel jest zasadniczo dozwolona, a naturalne miejsce do pływania leży poniżej toru bobslejowego, niedaleko parkingu przy Seelände. Nieopodal leży mniejsze jezioro Obersee, nad którym spada wodospad Röthbach z wysokości kilkuset metrów, uznawany za najwyższy w Niemczech. Od 1909 do 1965 roku nad jezioro dojeżdżała kolej Königsseebahn, a dawna stacja przy jeziorze jest dziś restauracją.

Eibsee
Eibsee leży w Bawarii, w gminie Grainau, około 9 km na południowy zachód od Garmisch-Partenkirchen, u północnego podnóża Zugspitze, najwyższego szczytu Niemiec. Jezioro o powierzchni 177 ha i głębokości do 35 m leży na wysokości 973 m n.p.m. i jest własnością prywatną. Powstało po ustąpieniu lodowca Isar-Loisach pod koniec ostatniego zlodowacenia, a jego nazwa pochodzi od cisów.
Wyspy i 29 zagłębień dna uformowało osuwisko, które około 3,5–3,8 tys. lat temu zeszło z Zugspitze i przeszło przez już istniejące jezioro, więc wyspy i mielizny są geologicznie znacznie młodsze niż sama misa jeziora. Zielonkawa, czysta woda sprawiła, że Eibsee uchodzi za jedno z najpiękniejszych jezior Alp Bawarskich. Jezioro nie ma powierzchniowego odpływu, a wędkarze łowią tu szczupaki i pstrągi od maja do października.
Dookoła jeziora prowadzi ścieżka, którą obejdziecie w około 2 godziny, a dolna stacja kolejki Seilbahn Zugspitze stoi tuż nad brzegiem; szczyt Zugspitze ma 2962 m. Z Monachium do Garmisch-Partenkirchen jedzie się pociągiem około półtorej godziny, a stamtąd do Eibsee kursują autobusy.

Titisee
Titisee leży w południowym Schwarzwaldzie, na wysokości 845 m n.p.m., u podnóża masywu Feldberg. Ma niespełna 2 km długości i do 39 m głębokości. Jezioro powstało dzięki lodowcowi z Feldbergu, a jego moreny tworzą dziś brzegi. Wypływa z niego rzeka Gutach, a jego wody trafiają ostatecznie do Renu. Pierwsze wzmianki o jeziorze pochodzą jeszcze z XI–XII wieku!
Na północnym brzegu leży uzdrowiskowa miejscowość Titisee, część miasta Titisee-Neustadt, z promenadą. Pochodzenie nazwy tłumaczy kilka teorii: według jednej pochodzi od alemańskiego słowa teti, czyli „dziecko”, a według legendy nad jeziorem obozował rzymski wódz Tytus, którego imię nosi dziś replika rzymskiej galery pływająca po jeziorze.
Latem pływa się tu żaglówkami i deskami windsurfingowymi albo wypożycza rowery wodne, a rejs statkiem trwa około 25 minut. Zimą jezioro zamarza dopiero po długim czasie, bo wiatr stale porusza wodę, a udostępnia się je dopiero wtedy, gdy gmina uzna lód za bezpieczny. Działa tor saneczkowy, a w pobliżu jeziora stoi skocznia Hochfirstschanze, nazywana największą naturalną skocznią narciarską Niemiec.

Najpiękniejsze jeziora w Chorwacji
Chorwacja ma więcej do pokazania niż Adriatyk. W głębi lądu i tuż za wybrzeżem leżą jeziora, które wyglądają jak z innego kraju: kaskada jezior połączonych wodospadami, zapadliska krasowe i płytkie jezioro, w którym zimuje około 100 tys. ptaków wodnych. Łatwo je dołączyć do wakacji nad morzem, a każde wymaga innego planu: biletu z wyprzedzeniem, wygodnych butów albo lornetki.
Jeziora Plitwickie
Park Narodowy Jezior Plitwickich, utworzony w 1949 roku, jest jednym z najstarszych i największych parków narodowych Chorwacji, a od 26 października 1979 roku znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Szesnaście nazwanych jezior – dwanaście górnych i cztery dolne – tworzy kaskadę połączoną wodospadami, a różnica poziomów między pierwszym i ostatnim jeziorem wynosi 133 m.
Jeziora spiętrzają progi z trawertynu, które rosną w średnim tempie około 13 mm rocznie, a osady liczą 6–7 tys. lat. W parku obowiązuje zakaz kąpieli. Największe jezioro, Kozjak, ma 47 m głębokości, a woda potoku Plitvica spada Wielkim Wodospadem z wysokości 62 m; razem z kaskadami do rzeki Korany wodospad ma 87 m.
Park ma dwa wejścia, a bilet kupuje się na wybrane wejście i godzinę, najlepiej online. Około trzech czwartych terenu zajmują lasy, w tym puszcza Corkova uvala o powierzchni około 84 ha, w której rosną jodły liczące ponad 500 lat. W lasach żyją niedźwiedzie i wilki. Park jest czynny przez cały rok, ale zimą większość lokali gastronomicznych jest zamknięta, a najlepszy czas na wizytę to wiosna i jesień.

Czerwone i Niebieskie Jezioro (Imotski)
Pod Imotskim, w głębi Dalmacji, leżą dwa zapadliska krasowe, które powstały zapewne po zawaleniu się sklepień ogromnych jaskiń. Niebieskie Jezioro (Modro jezero) ma kształt nerki, około 800 m długości i 250–400 m szerokości, a od najniższego punktu krawędzi do dna jest około 147 m. Głębokość wody zmienia się z roku na rok: wiosną sięga około 90 m, a w suchych latach jezioro znika.
Czerwone Jezioro (Crveno jezero) ma pionowe ściany, które wznoszą się ponad 240 m nad poziom wody, a razem z częścią podwodną zapadlisko liczy ponad 500 m głębokości. UNESCO określa je jako najgłębsze jezioro krasowe Europy. Nazwę zawdzięcza rdzawym skałom, zabarwionym tlenkami żelaza, a w wodzie żyją endemiczne ryby, między innymi Delminichthys adspersus.
Nad Niebieskim Jeziorem stoi twierdza Topana, a samo jezioro jest chronionym pomnikiem przyrody od 1964 roku. Oba zbiorniki należą do geoparku UNESCO Biokovo – Imotski Lakes, uznanego w 2024 roku. Ze Splitu jedzie się tu około godziny i kwadransa samochodem, więc zwiedzanie można zmieścić w jednodniowej wycieczce znad morza.

Jezioro Wrana
Wrana, po chorwacku Vransko jezero, leży między Zadarem a Szybenikiem i jest największym naturalnym jeziorem Chorwacji: ma około 30 km² powierzchni, 13,6 km długości i zaledwie kilka metrów głębokości. Od Adriatyku oddziela je wapienny grzbiet, a część jeziora leży poniżej poziomu morza. Woda jest lekko słonawa, a jej poziom waha się o 1–2 m w ciągu roku.
Od 1999 roku jezioro i okolice tworzą park przyrody, a trzcinowiska w północno-zachodniej części są od 1983 roku rezerwatem ornitologicznym, od 2013 roku wpisanym na listę konwencji Ramsar. Zanotowano tu 256 gatunków ptaków, z czego 102 gniazdują, a zimą gromadzi się około 100 tys. ptaków wodnych. W parku znajduje się największa w Chorwacji populacja lęgowa kormorana małego.
Wokół jeziora biegnie około 40 km ścieżki rowerowej z punktami obserwacyjnymi, a w parku można też wędkować. Ponieważ jezioro jest płytkie, jego temperatura zmienia się od około 3°C w lutym do ponad 25°C w lipcu. Dawniej jezioro nazywano Vedro blato, a zabytki w okolicy sięgają około 2000 lat p.n.e.
Najpiękniejsze jeziora w Szkocji
Szkockie jeziora noszą nazwę loch, a trzy z nich mają własne rekordy. Loch Lomond jest największym jeziorem wyspy Wielka Brytania pod względem powierzchni, Loch Ness – pod względem objętości wody, a Loch Morlich – najwyżej położoną plażą, jaką nagrodzono Seaside Award. Wszystkie leżą w Highlands lub na ich skraju i łatwo połączyć je w jednej trasie.
Loch Ness
Loch Ness leży w uskoku Great Glen w Highlands. Ma około 37 km długości, 56 km² powierzchni i do 230 m głębokości – to drugie najgłębsze loch Szkocji po Loch Morar. Mieści więcej wody niż wszystkie jeziora Anglii i Walii razem wzięte, a ciemną barwę i mętność zawdzięcza torfowi. Jezioro ma tylko jedną wyspę, Cherry Island – sztuczną wysepkę, którą zbudowano prawdopodobnie w epoce żelaza.
Nad zachodnim brzegiem stoją ruiny zamku Urquhart, który w 1692 roku, gdy opuszczali go ostatni żołnierze, częściowo wysadzono w powietrze, żeby nie mógł już służyć za twierdzę. Na południowym krańcu leży Fort Augustus, gdzie jezioro łączy się ze śluzami Kanału Kaledońskiego, zbudowanego na początku XIX wieku przez Thomasa Telforda – tylko jedna trzecia jego długości jest dziełem ludzi.
Wokół jeziora biegnie szlak Loch Ness 360°, a rejsy wypływają między innymi z Drumnadrochit, gdzie działa też wystawa poświęcona historii naturalnej i legendom jeziora. O potworze Nessie świat usłyszał w 1933 roku, a badanie środowiskowego DNA, przeprowadzone przez zespół Neila Gemmella z Uniwersytetu Otago, nie wykazało w jeziorze śladów stworzenia choćby zbliżonego do plezjozaura.

Loch Lomond
Loch Lomond to największe jezioro na wyspie Wielka Brytania pod względem powierzchni: ma 71 km², ponad 36 km długości i do 190 m głębokości w części północnej; południowa rzadko przekracza 30 m. Leży na uskoku Highland Boundary Fault, który uchodzi za granicę między nizinną a górzystą Szkocją, a jego południowe brzegi dzieli od centrum Glasgow około 25 km w linii prostej. Opiewa go piosenka „The Bonnie Banks o’ Loch Lomond”.
Jezioro należy do Parku Narodowego Loch Lomond i Trossachs, utworzonego w 2002 roku. Wyspa Inchmurrin jest największą wyspą jeziora, a na leżącej niedaleko Luss wyspie Inchconnachan żyją dzikie walabie. Niektóre części jeziora, na przykład zatoka Luss, uznano za wody do kąpieli, choć po silnych deszczach pływanie nie jest zalecane.
Wschodnim brzegiem biegnie West Highland Way, liczący 154 km szlak z Milngavie do Fort William, a nad jeziorem wznosi się Ben Lomond (974 m), najdalej na południe wysunięty szkocki munro. Bazami wypadowymi są Balloch, Luss i Balmaha, a w 2005 roku czytelnicy magazynu „Radio Times” uznali jezioro za szósty największy cud natury Wielkiej Brytanii.

Loch Morlich
Loch Morlich leży w Parku Narodowym Cairngorms, w Glenmore Forest Park, około 10 minut jazdy od Aviemore, u stóp gór Cairngorm. Długie odcinki brzegu tworzą piaszczyste plaże położone na wysokości 300 m n.p.m. Na jeziorze działa centrum sportów wodnych z kajakami, żeglarstwem i windsurfingiem, a w pobliżu są klub żeglarski i kemping.
W 2009 roku plaża jako pierwsza nad jeziorem słodkowodnym otrzymała szkocką nagrodę Seaside Award i była najwyżej położoną plażą, jaką nią uhonorowano. Wokół jeziora wiodą szlaki rowerowe i leśne ścieżki, a niedaleko, w Glenmore, działa Cairngorm Reindeer Centre.
W piasku widać drobne kawałki szkła – pozostałość po czasach, gdy w okolicy szkolili się komandosi, między innymi norweska Kompani Linge, bo krajobraz i klimat przypominają Norwegię. Przed centrum dla odwiedzających Glenmore stoi pomnik tej jednostki, a ślady dawnej linii kolejowej, na której ćwiczono sabotaż, można rozpoznać na brzegu.

Europejskie jeziora mają wiele twarzy: nad jednymi pływają elektryczne łodzie, nad innymi jeździ parowa kolej zębata, a nad jeszcze innymi czeka plaża na wysokości 300 m n.p.m. Wybierzcie jedno jezioro albo kilka leżących blisko siebie, dopasujcie do nich termin, a resztę trasy zaplanujcie wokół wody. Zapraszamy nad europejskie brzegi!

