Pogoda i temperatury w Zimbabwe – kiedy jechać na wakacje?

Jaka jest pogoda w Zimbabwe w poszczególnych miesiącach i kiedy najlepiej zaplanować safari, a kiedy stanąć naprzeciw Wodospadów Wiktorii? Zimbabwe leży w tropikach, a mimo to potrafi zaskoczyć chłodnym porankiem – większość kraju zajmuje płaskowyż wzniesiony na 1000–1500 m n.p.m., który łagodzi afrykański żar. Rok dzielą tu wyraźnie dwie pory: sucha, słoneczna i coraz cieplejsza, oraz deszczowa, gdy popołudniowe burze zamieniają sawannę w soczystą zieleń. Pogoda decyduje nie tylko o tym, co spakujecie. Od niej zależy też, czy w parkach łatwiej wypatrzeć słonie przy wodopoju i jak potężna będzie kurtyna wody na Zambezi. Przeczytajcie, jaki klimat panuje w poszczególnych regionach, jak zmieniają się temperatury miesiąc po miesiącu i w którym momencie Wodospady Wiktorii niosą najwięcej wody. Dzięki temu łatwiej wybierzecie termin, który najlepiej odpowie Waszym planom.

Kiedy jest najlepszy czas na podróż do Zimbabwe?

Zanim zarezerwujecie bilety, zadajcie sobie jedno pytanie: co ma być bohaterem Waszej podróży – zwierzęta, wodospad czy spokojne zwiedzanie? Od odpowiedzi zależy termin, bo pogoda w Zimbabwe zmienia się w ciągu roku bardzo wyraźnie. Meteorolodzy wyróżniają tu aż cztery pory: deszczową, porę po deszczach, chłodną i gorącą. Każda z nich nadaje podróży inny rytm, a różnice między miesiącami są większe, niż mogłaby sugerować tropikalna szerokość geograficzna.

Pora sucha w Zimbabwe (kwiecień – październik)

Za najlepszy okres na podróż uważa się porę suchą, która trwa mniej więcej od kwietnia do października. Od połowy marca do połowy maja, w porze po deszczach, dni są łagodne i słoneczne, z temperaturą w ciągu dnia od 23 do 31°C. Od połowy maja do połowy sierpnia przychodzi chłodna pora: w dzień zwykle 20–29°C, za to noce na płaskowyżu bywają naprawdę zimne. Opady niemal wtedy znikają – w Harare w czerwcu, lipcu i sierpniu spada średnio zaledwie 2–3 mm deszczu w miesiącu.

Od połowy sierpnia do połowy listopada trwa pora gorąca. Powietrze jest wciąż suche, ale słońce praży coraz mocniej, a w ciągu dnia termometry pokazują zwykle od 26 do 36°C. Trawy wysychają, mniejsze oczka wodne znikają i zwierzęta gromadzą się przy rzekach oraz wodopojach. To dlatego wrzesień i październik cieszą się sławą świetnych miesięcy na safari, choć w nisko położonych dolinach upał potrafi dać się we znaki.

Pora sucha wymaga przemyślanego pakowania. Rano i wieczorem przydadzą się ciepły sweter i kurtka, zwłaszcza podczas wyjazdów na safari w otwartych samochodach terenowych, a w południe wystarczą lekkie, przewiewne ubrania, kapelusz i krem z filtrem. Różnica między nocą a dniem sięga w Harare w lipcu około 15°C, a w Victoria Falls nawet 18°C, dlatego najlepiej sprawdza się ubiór na cebulkę.

Pora deszczowa w Zimbabwe (listopad – marzec)

Główna pora deszczowa zaczyna się zwykle w połowie listopada i trwa do połowy marca. Deszcz najczęściej przychodzi po południu jako przelotna ulewa albo burza, a między ulewami wychodzi słońce. Pora nie jest jednolita – zwykle przerywa ją 4–5 suchszych przerw, a w niektórych latach nad kraj nadciąga guti, chłodne i wilgotne powietrze z południowego wschodu, które przynosi zachmurzenie i mżawkę. W Harare w styczniu wypada średnio 17 dni z opadem.

To czas bujnej zieleni i dramatycznego nieba, ale również błotnistych dróg gruntowych i wysokiej wilgotności. Dla wielu podróżnych to wada, dla fotografów i miłośników ptaków – zaleta. Pamiętajcie, że w porze deszczowej przybywa komarów, a ryzyko malarii jest najwyższe w nisko położonych rejonach, m.in. w dolinie Zambezi i w okolicach miejscowości Victoria Falls – przed wyjazdem porozmawiajcie z lekarzem medycyny podróży o profilaktyce. Pora deszczowa ma jeszcze jeden atut: w lutym, marcu i kwietniu Zambezi niesie coraz więcej wody, więc Wodospady Wiktorii zbliżają się do szczytu swojej mocy.

Kiedy pogoda gwarantuje udany wyjazd?

Od maja do września szansa na deszcz jest znikoma, a słońce świeci w Harare średnio od około 8,5 do 10 godzin dziennie. Wybór konkretnego miesiąca zależy jednak od tego, czego szukacie:

• Jeśli marzycie o safari w Hwange albo nad Zambezi, celujcie w sierpień, wrzesień i październik – zwierzęta trzymają się wtedy wody.
• Jeśli chcecie zobaczyć Wodospady Wiktorii w pełnej mocy, wybierzcie marzec, kwiecień albo maj.
• Jeśli zależy Wam na wodospadach i dobrej widoczności, celujcie w czerwiec, lipiec i pierwszą połowę sierpnia.
• Jeśli nie lubicie upału, unikajcie października i listopada w dolinie Zambezi oraz w Victoria Falls.
• Jeśli kochacie zieleń i ptaki, a nie przeszkadza Wam deszcz, rozważcie grudzień, styczeń lub luty.

Zimbabwe – klimat

W Zimbabwe można zmarznąć o świcie na wyżynie, a kilka godzin drogi dalej szukać cienia przy prawie 35°C. Zimbabwe leży w strefie zwrotnikowej, ale o tym, jaki klimat panuje w danym miejscu, decyduje przede wszystkim wysokość nad poziomem morza. Wnętrze kraju zajmuje płaskowyż na wysokości 1000–1500 m n.p.m., gdzie klimat jest łagodny, podzwrotnikowy. Na północy i południu teren opada w doliny wielkich rzek, w których upał jest znacznie dotkliwszy.

Opady skupiają się w porze letniej, od listopada do marca. W większości kraju spada od 550 do 900 mm deszczu rocznie – najwięcej na północy i wschodzie, najmniej na skrajnym południu. W zimie, od maja do sierpnia, słońce świeci niemal codziennie, a deszcz należy do rzadkości. Na płaskowyżu zdarzają się wtedy przygruntowe przymrozki, które miejscowi rolnicy dobrze znają.

Zimbabwe nie ma dostępu do morza, ale czasem dociera tu oddech oceanu. Cyklony tropikalne z Oceanu Indyjskiego rzadko zagrażają krajowi, bo ponad 95% z nich odbija Madagaskar. Te, które przejdą nad Mozambikiem, tracą siłę nad lądem, ale wciąż przynoszą wiatr i ulewy – w marcu 2019 roku cyklon Idai spowodował poważne zniszczenia na wschodzie kraju. Najbardziej narażony jest okres od końca grudnia do połowy kwietnia.

Płaskowyż – Harare i Bulawayo

Stolica, Harare, leży na wysokości około 1500 m n.p.m., dlatego ma klimat umiarkowanie ciepły, bez tropikalnej duchoty. Najcieplejszy jest październik, z temperaturą w dzień około 29°C, a najchłodniejszy lipiec – w dzień około 22°C, nocą średnio 6–7°C. Rocznie spada tu około 840 mm deszczu. Bulawayo, drugie co do wielkości miasto, jest nieco suchsze: około 575 mm opadów rocznie i podobne temperatury, z maksimum około 29°C w październiku.

Dolina Zambezi i Jezioro Kariba

Na północy płaskowyż opada ku Zambezi. Nad Jeziorem Kariba, na wysokości niespełna 500 m n.p.m., klimat Zimbabwe jest wyraźnie gorętszy: w październiku średnia temperatura maksymalna sięga 35°C, a nawet w lipcu w dzień jest około 26°C. Rocznie spada tu około 765 mm deszczu. Jeszcze niżej, nad brzegami Zambezi w Parku Narodowym Mana Pools, teren opada do około 350 m n.p.m., a przed porą deszczową upał przekracza tam czasem 40°C.

Wodospady Wiktorii i Hwange

Północny zachód kraju, z miejscowością Victoria Falls położoną na wysokości około 900 m n.p.m., łączy gorące lato z chłodnymi nocami zimą. W październiku w ciągu dnia jest tu średnio niemal 34°C, a w lipcu około 25°C, przy nocach spadających do 6–7°C. W rejonie Hwange w czerwcu i lipcu temperatura nocą spada średnio do około 5–6°C, dlatego na poranne wyjazdy na safari warto zabrać ciepłą kurtkę.

Góry na wschodzie – Nyanga i Chimanimani

Wzdłuż granicy z Mozambikiem ciągną się góry wschodnie z najwyższym szczytem kraju, Nyangani (2592 m n.p.m.). To najchłodniejszy i najbardziej deszczowy region Zimbabwe – opady sięgają tu ponad 1050 mm rocznie, a deszcz może pojawić się w każdym miesiącu. W Nyandze w styczniu temperatura w dzień wynosi około 21°C, a w lipcu zaledwie 16°C, przy nocach chłodniejszych niż 6°C. Lasy i mgły tworzą tu krajobraz zupełnie inny niż na sawannie.

Lowveld i dolina Limpopo

Południe i południowy wschód to najniżej położona i najsuchsza część kraju. W dolinie Limpopo, na granicy z RPA, teren opada do 500–600 m n.p.m., a roczna suma opadów spada do około 350 mm. W Parku Narodowym Gonarezhou, u zbiegu rzek Save i Runde, teren opada do 162 m n.p.m. – to najniższy punkt kraju. Od września do listopada temperatura w tych rejonach potrafi przekroczyć 40°C.

Pogoda i temperatury w Zimbabwe w ciągu roku

Jak wygląda temperatura w Zimbabwe miesiąc po miesiącu? Najłatwiej porównać ją na przykładzie dwóch miejsc – Harare na płaskowyżu i miejscowości Victoria Falls przy wodospadach, od której zaczyna się wiele wypraw. Różnica około 600 m wysokości oznacza zwykle kilka stopni więcej w ciągu dnia nad Zambezi, za to nocą w porze suchej w obu miejscach bywa podobnie chłodno.

Zimbabwe – pogoda w styczniu

Styczeń to środek pory deszczowej i najbardziej mokry miesiąc w roku. W Harare w ciągu dnia jest około 26°C, nocą około 16°C, a suma opadów przekracza 190 mm przy średnio 17 dniach z deszczem. Wilgotność powietrza sięga 76%. W Victoria Falls jest cieplej – około 29°C w dzień i 19°C w nocy – a spada tam około 175 mm deszczu. Nad Jeziorem Kariba temperatura w ciągu dnia wynosi około 31–32°C.

Ulewy przychodzą najczęściej po południu, a poranki bywają słoneczne. Sawanna jest zielona i gęsta, co utrudnia wypatrywanie zwierząt, ale to dobry czas na obserwację ptaków. Drogi gruntowe w parkach mogą być rozmokłe, dlatego warto zaplanować trasę z zapasem czasu.

Zimbabwe – pogoda w lutym

Luty przypomina styczeń: jest ciepło, wilgotno i deszczowo. W Harare temperatura w ciągu dnia wynosi około 26°C, a nocą około 16°C. Opady sięgają średnio 176 mm, przy 14 dniach z deszczem. W Victoria Falls w dzień jest około 30°C, a deszczu spada około 140 mm. Wilgotność powietrza w Harare utrzymuje się w lutym na poziomie ponad 70%, podobnie jak w styczniu.

Luty mieści się w okresie, w którym największe jest ryzyko dotarcia osłabionego cyklonu z Oceanu Indyjskiego, zwłaszcza we wschodniej części kraju. Zambezi niesie już coraz więcej wody, więc Wodospady Wiktorii nabierają mocy z tygodnia na tydzień.

Zimbabwe – pogoda w marcu

W marcu pora deszczowa stopniowo słabnie, a od połowy miesiąca zaczyna się okres po deszczach. W Harare w dzień jest około 26°C, nocą około 15°C, a opady spadają do około 100 mm przy 10 dniach z deszczem. W Victoria Falls temperatura w ciągu dnia sięga 30°C, a suma opadów wynosi około 80 mm.

Krajobraz wciąż jest zielony, powietrze klarowne, a deszcze stają się rzadsze. To dobry miesiąc dla tych, którzy chcą zobaczyć wodospady zbliżające się do szczytu przepływu i nie przeszkadzają im przelotne burze.

Zimbabwe – pogoda w kwietniu

Kwiecień otwiera porę suchą. W Harare temperatura w ciągu dnia wynosi około 26°C, nocą spada do około 13°C, a opady maleją do około 37 mm. W Victoria Falls w dzień jest około 29°C, w nocy około 14°C, a deszczu spada zaledwie 25 mm. Dni są łagodne i słoneczne, a wilgotność wyraźnie maleje.

Kwiecień to szczyt przepływu Zambezi i moment, w którym Wodospady Wiktorii są najpotężniejsze. Chmura wodnego pyłu bywa tak gęsta, że po stronie Zimbabwe trudno zrobić zdjęcie całej ściany wody. Roślinność wciąż jest bujna, dlatego safari bywa jeszcze mniej przewidywalne niż w drugiej połowie roku.

Zimbabwe – pogoda w maju

Maj to jeden z najprzyjemniejszych miesięcy na podróż. W Harare w ciągu dnia jest około 24°C, nocą około 9°C, a opady spadają do około 7 mm. W Victoria Falls temperatura w dzień wynosi około 28°C, a w nocy około 10°C. Od połowy maja zaczyna się chłodna pora, więc wieczory i poranki stają się wyraźnie rześkie.

Zambezi wciąż niesie ogromne ilości wody, a słońce świeci przez większość dnia. Trawa stopniowo żółknie i rzednie, co z każdym tygodniem ułatwia obserwację zwierząt. To dobry kompromis między wodospadami w pełnej mocy a wygodnym safari.

Zimbabwe – pogoda w czerwcu

Czerwiec to zima na półkuli południowej i jeden z najchłodniejszych miesięcy. W Harare w ciągu dnia jest około 22°C, a nocą temperatura spada do około 7°C. W Victoria Falls w dzień jest około 25°C, a w nocy około 7–8°C. W rejonie Hwange noce są jeszcze chłodniejsze – średnio około 5–6°C. Deszcz praktycznie nie pada, a niebo jest bezchmurne.

Na płaskowyżu i w górach wschodnich zdarzają się przymrozki, dlatego do walizki warto zapakować ciepły sweter i kurtkę na poranne wyjazdy w otwartych samochodach terenowych. W ciągu dnia pogoda jest za to idealna do zwiedzania i pieszych wędrówek.

Zimbabwe – pogoda w lipcu

Lipiec jest najchłodniejszym miesiącem w roku. W Harare w ciągu dnia jest około 22°C, a nocą około 6–7°C. W Victoria Falls temperatura w dzień wynosi około 25°C, a w nocy spada do około 6–7°C. W górach wschodnich, w Nyandze, w dzień jest zaledwie około 16°C. Nad Jeziorem Kariba wciąż jest ciepło – około 26–27°C w ciągu dnia.

Deszcz praktycznie nie występuje, a słońce świeci w Victoria Falls średnio 10 godzin dziennie. Lipiec to popularny termin na safari i oglądanie Wodospadów Wiktorii, dlatego noclegi w najbardziej znanych miejscach warto zarezerwować z wyprzedzeniem.

Zimbabwe – pogoda w sierpniu

W sierpniu robi się coraz cieplej. W Harare temperatura w ciągu dnia wynosi około 24°C, nocą około 9°C. W Victoria Falls w dzień jest już około 28°C, a w nocy około 9°C. Wilgotność powietrza w Harare spada poniżej 50%, a słońce świeci średnio ponad 9 godzin dziennie. Od połowy miesiąca zaczyna się pora gorąca.

Sawanna jest sucha, a zwierzęta coraz częściej gromadzą się przy wodopojach. To jeden z najlepszych miesięcy na safari w Parku Narodowym Hwange i nad Zambezi. Wodospady Wiktorii wciąż niosą sporo wody, choć przepływ stopniowo maleje.

Zimbabwe – pogoda we wrześniu

Wrzesień przynosi wyraźny wzrost temperatur. W Harare w ciągu dnia jest około 28°C, a nocą około 12°C. W Victoria Falls temperatura w dzień sięga 32°C, w nocy około 14°C, a nad Jeziorem Kariba – około 33°C. Wilgotność powietrza w Harare spada do najniższego poziomu w roku, około 40–45%, a deszcz prawie nie pada.

To jeden z najlepszych miesięcy na obserwację zwierząt, bo roślinność jest najrzadsza, a woda dostępna tylko w nielicznych miejscach. Na Wodospadach Wiktorii po stronie Zambii odsłaniają się już fragmenty skalnej ściany, ale po stronie Zimbabwe woda wciąż spływa szeroką kurtyną.

Zimbabwe – pogoda w październiku

Październik to najgorętszy miesiąc w roku. W Harare w ciągu dnia jest około 29°C, nocą około 15°C. W Victoria Falls temperatura w dzień wynosi średnio prawie 34°C, a nad Jeziorem Kariba około 35°C. W najniżej położonych dolinach termometry potrafią pokazać ponad 40°C. Pod koniec miesiąca pojawiają się pierwsze burze – w Harare spada średnio około 40 mm deszczu.

Safari w październiku jest emocjonujące, bo zwierzęta skupiają się przy wodzie, ale wymaga przygotowania na upał. Pijcie dużo wody, chrońcie się przed słońcem i planujcie aktywności na wczesny ranek oraz późne popołudnie. Wodospady Wiktorii niosą wtedy znacznie mniej wody niż w kwietniu.

Zimbabwe – pogoda w listopadzie

Listopad to miesiąc przejściowy. W Harare temperatura w dzień wynosi około 28°C, a nocą około 16°C. W Victoria Falls w dzień jest około 33°C, w nocy około 19°C. W połowie miesiąca zaczyna się zwykle pora deszczowa: w Harare spada średnio około 93 mm deszczu, w Victoria Falls około 70 mm, a burze przynoszą ulgę po upalnych tygodniach.

W listopadzie przepływ Zambezi osiąga minimum – jest mniej więcej dziesięciokrotnie mniejszy niż w kwietniu. Po stronie Zambii wodospad rozpada się na pojedyncze strugi, a skalna ściana jest w dużej części odsłonięta. Po pierwszych ulewach sawanna szybko się zieleni, a kurz pory suchej opada.

Zimbabwe – pogoda w grudniu

Grudzień to pełnia pory deszczowej. W Harare w ciągu dnia jest około 26°C, nocą około 16°C, a opady sięgają średnio 183 mm przy 16 dniach z deszczem. W Victoria Falls temperatura w dzień wynosi około 30°C, a w nocy około 19°C, przy sumie opadów około 170 mm.

Świąteczny wyjazd do Zimbabwe oznacza ciepło, zieleń i burze, które zwykle przychodzą po południu. Wodospady Wiktorii zaczynają znów przybierać, a w parkach jest mniej turystów niż w porze suchej. Pamiętajcie o lekkiej kurtce przeciwdeszczowej i elastycznym planie dnia.

Wodospady Wiktorii – kiedy jest najwięcej wody?

Ten sam wodospad potrafi wyglądać w kwietniu i w listopadzie jak dwa różne miejsca – warto więc wiedzieć, na co się nastawiacie. Wodospady Wiktorii na Zambezi, na granicy Zimbabwe i Zambii, mają około 1708 m szerokości, a ich wysokość sięga około 100 m. W języku lozi noszą nazwę Mosi-oa-Tunya, czyli „dym, który grzmi” – i trudno o trafniejsze określenie. Najwięcej wody wodospady niosą w porze wezbrań, od lutego do maja, ze szczytem w kwietniu. Pył wodny wznosi się wtedy zwykle na ponad 400 m i bywa widoczny nawet z 50 km. Długoletni średni przepływ Zambezi przy wodospadach wynosi około 1100 m³ na sekundę, a rekordowe 10 000 m³ na sekundę zmierzono w marcu 1958 roku. W szczycie wezbrania chmura mgły zasłania podnóże i dużą część ściany, a ścieżki po stronie Zimbabwe toną w deszczu z pyłu wodnego.

Najmniej wody płynie w listopadzie – przepływ spada wtedy mniej więcej do jednej dziesiątej kwietniowego. Od września do stycznia nawet połowa skalnej ściany może być sucha, zwłaszcza po stronie Zambii. Po stronie Zimbabwe, gdzie znajdują się Katarakta Diabła i Główny Wodospad, woda spływa przez cały rok, więc nawet w porze niskiej wody zobaczycie tu imponujący spektakl.

Który termin wybrać? Kwiecień i maj to propozycja dla tych, którzy chcą poczuć potęgę Zambezi na własnej skórze – dosłownie, bo bez peleryny przeciwdeszczowej się nie obejdzie. Czerwiec, lipiec i pierwsza połowa sierpnia łączą jeszcze wysoki przepływ z lepszą widocznością i przyjemną temperaturą. Wrzesień i październik to czas dla miłośników safari, którzy chcą przy okazji zobaczyć skalną ścianę i głębię wąwozu. Przy pełni księżyca nad wodospadem pojawia się czasem tęcza księżycowa. Gdy nurt słabnie, zwykle od września do grudnia, po stronie Zambii, na krawędzi Wyspy Livingstone’a, tworzy się naturalny basen nazywany Diabelskim Basenem – jedna z najbardziej znanych, choć wymagających ostrożności atrakcji wodospadu.

Na nocleg w pobliżu wodospadu warto wybrać miejscowość Victoria Falls. Ilala Lodge leży w jej centrum, około 10 minut spacerem od wodospadów, a Stanley & Livingstone Boutique Hotel znajduje się w prywatnym rezerwacie przyrody, gdzie dzikie zwierzęta możecie spotkać tuż za ogrodem. Wodospady oglądane z obu stron granicy, safari w Parku Narodowym Chobe i Delcie Okawango oraz plaże Mozambiku łączy w jedną trasę wielka podróż przez Zimbabwe i Mozambik. Jeśli kusi Was także strona zambijska, sprawdźcie, jak zmienia się pogoda w Zambii.

Zimbabwe ma swój rytm i najlepiej poznaje się je wtedy, gdy dopasujecie do niego termin. Pora sucha przynosi słoneczne dni, rześkie poranki i safari ze spotkaniami przy wodopojach, a pora deszczowa – zieleń, ptaki i spokojniejsze parki. Wodospady Wiktorii każdego miesiąca wyglądają inaczej: raz jak ściana mgły, raz jak skalny amfiteatr przecięty strugami wody. Wybierzcie porę zgodną z Waszymi planami, a Zimbabwe odwdzięczy się wspomnieniami!