{"id":5457,"date":"2022-03-11T12:54:24","date_gmt":"2022-03-11T12:54:24","guid":{"rendered":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/?p=5457"},"modified":"2023-04-26T08:19:32","modified_gmt":"2023-04-26T08:19:32","slug":"alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/","title":{"rendered":"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"

Jeszcze chwila, jeszcze par\u0119 tygodni, a zacznie si\u0119 sezon na Gruzj\u0119! Teraz jeszcze \u015bnieg zalega na g\u00f3rskich prze\u0142\u0119czach, jeszcze dzia\u0142aj\u0105 wyci\u0105gi narciarskie, ale ju\u017c powolutku do \u017cycia budz\u0105 si\u0119 ro\u015bliny w batumskim ogrodzie botanicznym, Morze Czarne coraz cz\u0119\u015bciej odbija b\u0142\u0119kit nieba, a p\u0119dy winoro\u015bli w winem p\u0142yn\u0105cej Kachetii <\/a>zaczynaj\u0105 si\u0119 nie\u015bmia\u0142o zieleni\u0107. Mo\u017ce wi\u0119c warto zabra\u0107 si\u0119 za planowanie wycieczki do Gruzji<\/a> \u2013 kraju o wielko\u015bci dw\u00f3ch polskich wojew\u00f3dztw, w kt\u00f3rym w ci\u0105gu jednego dnia mo\u017cna przenie\u015b\u0107 si\u0119 znad ciep\u0142ego morza do podn\u00f3\u017cy pokrytych wiecznym \u015bniegiem pi\u0119ciotysi\u0119cznik\u00f3w, gdzie muzyka, taniec i wino uderzaj\u0105 do g\u0142\u00f3w, a pradawna historia wci\u0105\u017c \u017cyje w poczernia\u0142ych freskach pami\u0119taj\u0105cych pierwsze wieki naszej ery?<\/strong><\/p>\n

Zapraszamy do lektury pierwszej cz\u0119\u015bci alfabetu gruzi\u0144skiego. Druga uka\u017ce si\u0119 niebawem \u2013 na tyle szybko, by\u015bcie bez po\u015bpiechu mogli podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o podr\u00f3\u017cy do Gruzji<\/a>, kt\u00f3r\u0105 z przyjemno\u015bci\u0105 uszyjemy dla Was na miar\u0119!<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

\"Anatori<\/a>

Anatori \u2013 Prze\u0142\u0119cz Atsunta (3431 m n.p.m.); zaraz za ni\u0105 zaczyna si\u0119 Czeczenia<\/p><\/div>\n

A <\/strong>\u10d0\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Achalcyche<\/strong><\/h3>\n

Stolica regionu Samcchce-D\u017cawachetia, po\u0142o\u017conego w po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci Gruzji, s\u0142ynie w\u0142a\u015bciwie z jednego miejsca \u2013 pot\u0119\u017cnej twierdzy Rabati. Nazwa miasta, kt\u00f3rego korzenie si\u0119gaj\u0105 wczesnego \u015bredniowiecza, oznacza po prostu Nowy Zamek, i pochodzi z ko\u0144ca XII wieku, kiedy to zacz\u0119\u0142o rozrasta\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 ufortyfikowanej twierdzy. Podbite pod koniec XVI wieku przez imperium osma\u0144skie, s\u0142yn\u0119\u0142o z etnicznej i religijnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci \u2013 i do dzi\u015b znajdziecie funkcjonuj\u0105ce tu obok siebie ko\u015bcio\u0142y ormia\u0144skie, prawos\u0142awne, katolickie, synagog\u0119 i meczet. Jeszcze niedawno twierdza Rabati le\u017ca\u0142a w gruzach, a jej kszta\u0142tu mo\u017cna by\u0142o si\u0119 jedynie domy\u015bla\u0107, lecz w 2011 roku wreszcie znalaz\u0142y si\u0119 \u015brodki na jej renowacj\u0119, a w\u0142a\u015bciwie ca\u0142kowit\u0105 przebudow\u0119. Twierdza wygl\u0105da, jakby zosta\u0142a wzniesiona od nowa, co niekt\u00f3rym przeszkadza, a innych zachwyca. Dyskusje i rozwa\u017cania, czy Rabati ca\u0142kowicie straci\u0142o sw\u00f3j zabytkowy charakter, czy te\u017c zyska\u0142o szans\u0119 na drugie \u017cycie, wci\u0105\u017c rozpalaj\u0105 Gruzin\u00f3w. Niew\u0105tpliwie budowla sprawia bardzo przyjemne wra\u017cenie, pi\u0119knie rze\u017abione balustrady balkon\u00f3w i z\u0142ota kopu\u0142a meczetu wabi\u0105 wzrok, a imponuj\u0105ca iluminacja powoduje, \u017ce o niebieskiej godzinie jest tu po prostu fantastycznie.<\/p>\n

\"Achalcyche<\/a>

Achalcyche \u2013 w cz\u0119\u015bci fortecy mie\u015bci si\u0119 najbardziej luksusowy hotel w mie\u015bcie<\/p><\/div>\n

Alfabet<\/strong><\/h3>\n

Jedni m\u00f3wi\u0105, \u017ce wygl\u0105da jak rozrzucony makaron. Pono\u0107 nieprzepadaj\u0105cy za Gruzinami mnich Mesrop Masztoc, tw\u00f3rca ormia\u0144skiego alfabetu, mia\u0142 wyrzuci\u0107 ze swej miski d\u0142ugi makaron, kt\u00f3ry u\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 w fantastyczne kszta\u0142ty, i orzec, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 alfabet gruzi\u0144ski. Tak m\u00f3wi\u0105 ci, kt\u00f3rzy szydz\u0105. Inni twierdz\u0105, \u017ce alfabet stworzy\u0142a kr\u00f3lowa Tamar, kt\u00f3ra sypn\u0119\u0142a swymi pi\u0119knymi, kr\u0119tymi w\u0142osami, i dlatego jest on tak wdzi\u0119czny, unikatowy i przypominaj\u0105cy misterny haft. Tak m\u00f3wi\u0105 ci, kt\u00f3rzy podziwiaj\u0105. A jaka jest prawda? A kto to wie! O pochodzenie i wiek gruzi\u0144skiego alfabetu uczeni wci\u0105\u017c tocz\u0105 spory, przedstawiaj\u0105c najrozmaitsze teorie: a to \u017ce powsta\u0142 ju\u017c 8 tys. lat temu i jest jednym z najstarszych alfabet\u00f3w ludzko\u015bci, a to, \u017ce u\u0142o\u017cy\u0142 go kr\u00f3l Parnawaz I, kt\u00f3ry w IV wieku p.n.e. rz\u0105dzi\u0142 wschodnio-gruzi\u0144skim kr\u00f3lestwem Iberia i z jego czas\u00f3w pochodzi najstarsza inskrypcja gruzi\u0144ska, a to, \u017ce pierwszym zabytkiem gruzi\u0144skiego pisma jest napis z 430 roku. Na rozstrzygni\u0119cie nie ma co liczy\u0107, pozosta\u0144my wi\u0119c mo\u017ce przy wersji z kr\u00f3low\u0105 Tamar \u2013 wszak uroda tego alfabetu nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci!<\/p>\n

Ali i Nino<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h3>\n

Spaceruj\u0105c batumskim bulwarem na pewno zwr\u00f3cicie uwag\u0119 na oryginalny pomnik \u2013 a\u017curowe sylwetki kobiety i m\u0119\u017cczyzny, obracaj\u0105ce si\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi, zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 do siebie, niemal (ale zawsze tylko niemal) zlewaj\u0105ce si\u0119 w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Ali i Nino to gruzi\u0144scy Romeo i Julia, bohaterowie ksi\u0105\u017cki o niemo\u017cliwej do zrealizowania mi\u0142o\u015bci mi\u0119dzy ubogim muzu\u0142maninem z Azerbejd\u017canu i pochodz\u0105c\u0105 z gruzi\u0144skiej szlachty chrze\u015bcijank\u0105. Akcja powie\u015bci rozgrywa si\u0119 przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 i cho\u0107 na pierwszy plan wysuwa si\u0119 historia mi\u0142osna, to jednak ksi\u0105\u017cka nie jest wy\u0142\u0105cznie romansem. R\u00f3\u017cnice kulturowe i religijne, kwestie podej\u015bcia do r\u00f3l spo\u0142ecznych, europeizacji, wiary czy zasad \u2013 zdecydowanie p\u0142aszczyzn w tej ksi\u0105\u017cce jest wi\u0119cej. Lektura obowi\u0105zkowa przed wyjazdem do Gruzji!<\/p>\n

\"Ali<\/a>

Ali i Nino na batumskiej promenadzie<\/p><\/div>\n

B <\/strong>\u10d1\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Bord\u017comi<\/strong><\/h3>\n

Je\u015bli chcecie przypomnie\u0107 sobie, jak przed dwudziestu (co najmniej) laty wygl\u0105da\u0142a Krynica G\u00f3rska, wybierzcie si\u0119 do Bord\u017comi! Uzdrowisko, znane ju\u017c w czasach staro\u017cytnych, a nast\u0119pnie ponownie odkryte przez rosyjskich \u017co\u0142nierzy, sw\u00f3j okres \u015bwietno\u015bci prze\u017cy\u0142o w czasach radzieckich. Tym, co przyci\u0105ga\u0142o tu niezliczonych kuracjuszy, by\u0142a woda mineralna, maj\u0105ca leczniczy wp\u0142yw na drogi \u017c\u00f3\u0142ciowe i przew\u00f3d pokarmowy. Teoretycznie uzdrowisko jest modernizowane, w praktyce jednak na ka\u017cdym kroku dostrzec mo\u017cna \u015blady po czasach sowieckich. Jednym z nich jest uroczo staro\u015bwiecka, jednowagonikowa kolejka, kt\u00f3r\u0105 wyjecha\u0107 mo\u017cna na szczyt wznosz\u0105cego si\u0119 w parku zdrojowym wzg\u00f3rza. Wagonik pono\u0107 nie by\u0142 zmieniany od lat 50., wi\u0119c przeja\u017cd\u017cka nim to niez\u0142y spos\u00f3b na podniesienie sobie poziomu adrenaliny!<\/p>\n

\"Bord\u017comi\"<\/a>

Bord\u017comi \u2013 przeja\u017cd\u017cka kolejk\u0105 ekscytuj\u0105ce (cho\u0107 ze wzgl\u0119du na jej stan te\u017c nieco deprymuj\u0105ce) prze\u017cycie<\/p><\/div>\n

Batumi<\/strong><\/h3>\n

Historia si\u0119gaj\u0105ca staro\u017cytnych mit\u00f3w, gor\u0105czka czarnego z\u0142ota, jeden z najwa\u017cniejszych port\u00f3w Morza Czarnego i niegdysiejszy symbol luksusu i egzotyki… A jakie dzi\u015b jest Batumi? Z pewno\u015bci\u0105 nie przypomina ju\u017c tego, o kt\u00f3rym w latach 60. \u015bpiewa\u0142y Filipinki. Zamiast cykad s\u0142ycha\u0107 tu raczej samochody, a w krajobrazie dominuj\u0105 wie\u017cowce nie bez kozery por\u00f3wnywane z dubajskimi. Cho\u0107 wci\u0105\u017c jeszcze mo\u017cna doszuka\u0107 si\u0119 willi pami\u0119taj\u0105cych czasy, gdy ropa tryska\u0142a z ziemi, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do powstania niewyobra\u017calnych fortun, to jednak miasto zdecydowanie stawia na nowoczesno\u015b\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Diabelskie ko\u0142o na wie\u017cowcu Uniwersytetu Technologicznego. Cho\u0107 imponuje rozmachem, ani razu si\u0119 nie zakr\u0119ci\u0142o…<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Na targu rybnym w Batumi mo\u017cna nie tylko zaopatrzy\u0107 si\u0119 w \u015bwie\u017ce ryby, ale i zyska\u0107 pole do ciekawych obserwacji spo\u0142ecznych!<\/p><\/div>\n

Niezale\u017cnie od tego, jak d\u0142ugo potrwa Wasz pobyt w Batumi<\/a>, koniecznie musicie przespacerowa\u0107 si\u0119 nadmorskim bulwarem i zaduma\u0107 si\u0119 przy rze\u017abie Ali i Nino, przysi\u0105\u015b\u0107 na kaw\u0119 przy Placu Europy, sprawdzi\u0107, czy diabelski m\u0142yn na Uniwersytecie Technologicznym ju\u017c si\u0119 kr\u0119ci (w 2021 roku losy budynku by\u0142y wci\u0105\u017c nieznane). A je\u015bli macie wi\u0119cej czasu, przejed\u017acie si\u0119 do stuletniego Ogrodu Botanicznego, w kt\u00f3rym nie tylko zobaczycie ro\u015bliny z a\u017c dziewi\u0119ciu stref klimatycznych, lecz tak\u017ce b\u0119dziecie podziwia\u0107 widok na po\u0142o\u017cone oko\u0142o 10 km dalej, wyj\u0105tkowo malowniczo prezentuj\u0105ce si\u0119 st\u0105d Batumi.<\/p>\n

\"Batumi<\/a>

Widok na Batumi z odleg\u0142ego o ok. 10 km Ogrodu Botanicznego<\/p><\/div>\n

C <\/strong>\u10ec\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Czacza<\/strong><\/h3>\n

Mocna, \u0142atwo dost\u0119pna i zwodniczo smaczna \u2013 czacza jest wsz\u0119dzie! P\u0119dzona z wyt\u0142oczyn winogronowych w\u00f3dka sprzedawana jest w plastikowych butelkach po rozmaitych napojach, przede wszystkim coca coli. Gdzie mo\u017cna ja kupi\u0107? Na przyk\u0142ad prosto z kosza na stoisku z dewocjonaliami w Mcchecie. Albo na zapleczu eleganckiego sklepu jubilerskiego przy g\u0142\u00f3wnej ulicy Batumi (niestety, czo\u0142owa batumska atrakcja, czyli fontanna z czacz\u0105, ju\u017c nie dzia\u0142a). Potrafi mie\u0107 dobrze ponad 50%, co jednak nie przeszkadza Gruzinom delektowa\u0107 si\u0119 ni\u0105 o ka\u017cdej porze. Niekiedy mo\u017cna nawet us\u0142ysze\u0107 opini\u0119, \u017ce czacz\u0105 nale\u017cy raczy\u0107 si\u0119 ju\u017c od przebudzenia \u2013 wszak nale\u017cy organizm po nocy zdezynfekowa\u0107, a w dzie\u0144 wkroczy\u0107 z nale\u017cytym humorem!\u00a0<\/strong><\/p>\n

\n\t<\/a>\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\"\"\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\tGruzja \u2013 winnym szlakiem do st\u00f3p Kaukazu\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\tGruzja \u2013 winnym szlakiem do st\u00f3p Kaukazu | Tbilisi, Signagi, Kachetia, Stepantsminda
\nGruzja \u2013 kraj s\u0142yn\u0105cy z pi\u0119knych krajobraz\u00f3w oraz przyjaznych mieszka\u0144c\u00f3w! Wybierzcie si\u0119 we wspania\u0142\u0105 podr\u00f3\u017c, podczas kt\u00f3rej b\u0119dziecie rozpieszcza\u0107 Wasze zmys\u0142y \u2013 zasmakujecie wybornej kuchni w Signagi, zauroczycie si\u0119 g\u00f3rskimi pejza\u017cami Doliny Truso oraz unikatow\u0105 architektur\u0105 w Tbilisi, a podczas pobytu w winiarskim regionie Kachetii b\u0119dziecie smakowa\u0107 pyszne gruzi\u0144skie wino, rozkoszuj\u0105c si\u0119 malownicz\u0105 sceneri\u0105. Wycieczka do Gruzji z Planet Escape to gotowy przepis na niezapomnian\u0105 przygod\u0119.\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n

Czakrulo<\/strong><\/h3>\n

Tradycyjne pie\u015bni polifoniczne, \u015bpiewane podczas supry i wykonywane na festiwalach, wymagaj\u0105ce szczeg\u00f3lnych umiej\u0119tno\u015bci g\u0142osowych, traktuj\u0105 przede wszystkim o mi\u0142o\u015bci i historii. Zawarta w nich bogata metaforyka powoduje, \u017ce aby nale\u017cycie poj\u0105\u0107 ich znaczenie, trzeba dobrze zna\u0107 gruzi\u0144sk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Ich znaczenie jest tak du\u017ce, \u017ce w 1977 roku nagrana na dysk pie\u015b\u0144 czakrulo zosta\u0142a wystrzelona przez NASA w kosmos, w ramach programu Voyager, maj\u0105c ukazywa\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u017cycia i kultur na Ziemi. Nagranie przeznaczone by\u0142o dla ludzi z przysz\u0142o\u015bci… lub pozaziemskich cywilizacji! W 2008 roku czakrulo wpisane zosta\u0142o na list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.<\/p>\n

D <\/strong>\u10d3<\/h1>\n

Dagny Juel Przybyszewska<\/strong><\/h3>\n

Posta\u0107 ze wszech miar nietuzinkowa, muza M\u0142odej Skandynawii i M\u0142odej Polski, utalentowana pisarka i pianistka, ukochana Strindberga i Muncha, wreszcie \u2013 \u017cona Smutnego Szatana, najs\u0142ynniejszego polskiego dekadenta i karmi\u0105cego si\u0119 skandalem pisarza \u2013 Stanis\u0142awa Przybyszewskiego. Jaki ma zwi\u0105zek z Gruzj\u0105? Dos\u0142ownie \u2013 ostateczny. W Tyflisie (jak w\u00f3wczas, po rosyjsku, nazywano Tbilisi), w Grand Hotelu, zastrzeli\u0142 j\u0105 kochanek, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do powstania trwaj\u0105cej do dzi\u015b legendy. I cho\u0107 na pr\u00f3\u017cno poszukiwa\u0142am na ulicach Tbilisi w\u0142a\u015bnie tego Grand Hotelu \u2013 dzi\u015b to pono\u0107 zwyk\u0142y budynek \u2013 to uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 przynajmniej gr\u00f3b pi\u0119knej i nieszcz\u0119\u015bliwej Norwe\u017cki, jednej z najbardziej znanych femme fatale ko\u0144ca XIX wieku\u2026<\/p>\n

Drogi<\/strong><\/h3>\n

Drogi to temat-rzeka, porywaj\u0105cy r\u00f3wnie jak nurt przep\u0142ywaj\u0105cych przez nie potok\u00f3w! Kr\u0119te niczym gruzi\u0144ski alfabet, wiod\u0105ce mi\u0119dzy urwistymi, wznosz\u0105cymi si\u0119 na setki metr\u00f3w ska\u0142ami, w\u0105skie i kiepsko utrzymane, cz\u0119sto s\u0105 niczym nie zabezpieczone od strony przepa\u015bci, a czasem zabezpieczenie le\u017cy setki metr\u00f3w ni\u017cej. Kierowcy z dezynwoltur\u0105 prowadz\u0105 jedn\u0105 r\u0119k\u0105, w drugiej trzymaj\u0105c papierosa lub kom\u00f3rk\u0119, mijaj\u0105c si\u0119 o w\u0142os na drogach o szeroko\u015bci wst\u0105\u017cki. Ruch jest prawostronny, ale wiele u\u017cywanych samochod\u00f3w sprowadzanych jest z lewostronnej Japonii, dlatego mo\u017cna spotka\u0107 auta z kierownic\u0105 po prawej stronie, co w po\u0142\u0105czeniu z niespiesznie przechadzaj\u0105cymi si\u0119 nawet po \u201eautostradach\u201d krowami powoduje, \u017ce poziom bezpiecze\u0144stwa jest nieco dyskusyjny. Za to amatorzy offroadu maj\u0105 tu prawdziwe u\u017cywanie \u2013 wystarczy wskoczy\u0107 do auta 4×4 i ruszy\u0107 w drog\u0119!<\/p>\n

\"\"<\/a>

Droga Tbilisi-Szatili przez prze\u0142\u0119cz Datwisd\u017cwali, przejezdna tylko od maja do wrze\u015bnia<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

I ta sama droga, lecz dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej!<\/p><\/div>\n

E <\/strong>\u10d4\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Evropas Moedani<\/strong><\/h3>\n

Plac Europy to miejsce, gdzie pachnie wielkim \u015bwiatem! Bez wysi\u0142ku wyobrazi\u0107 sobie mo\u017cna, \u017ce to nie Batumi, a Rzym, Pary\u017c czy Barcelona \u2013 architektura stoi tu na najwy\u017cszym poziomie, a mieszanka odnowionych fasad XIX-wiecznych kamienic i nowoczesnych budynk\u00f3w prezentuje si\u0119 naprawd\u0119 pi\u0119knie. Wzniesiony w 2007 roku pomnik Medei przypomina o si\u0119gaj\u0105cych czas\u00f3w mitycznych zwi\u0105zkach Gruzji z kultur\u0105 antyczn\u0105, za\u015b z kultur\u0105 jak najbardziej wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 \u0142\u0105czy scena, na kt\u00f3rej regularnie wyst\u0119puj\u0105 gruzi\u0144skie i mi\u0119dzynarodowe gwiazdy, jak np. Jose Carreras, Andrea Bocelli, Bueno Vistas, Enrique Iglesias i wielu innych. Usi\u0105d\u017acie wi\u0119c w jednej z dziesi\u0105tk\u00f3w klimatycznych kawiarenek, kt\u00f3rych stoliki rozstawione s\u0105 cz\u0119sto wprost na p\u0142ycie placu i patrzcie, jak toczy si\u0119 \u017cycie w Batumi!\u00a0<\/strong><\/p>\n

F <\/strong>\u10ef<\/h1>\n

Fortece<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h3>\n

Gruzja fortecami stoi! Przemierzaj\u0105c ten niewielki kraj, na ka\u017cdym kroku natyka\u0107 si\u0119 b\u0119dziecie na twierdze, fortece, wie\u017ce warowne, ufortyfikowane zamki, w r\u00f3\u017cnym stadium zachowania. Z cz\u0119\u015bci pozosta\u0142y tylko ruiny, inne sprawiaj\u0105 wra\u017cenie, jakby dopiero wczoraj wy\u0142oni\u0142y si\u0119 z niebytu. Dobrym tego przyk\u0142adem jest 900-letnia cytadela Rabati w Achalcyche, sprawiaj\u0105ca wra\u017cenie wzniesionej od nowa. Forteca, dogodnie usytuowana na wzg\u00f3rzu, pe\u0142ni\u0142a strategiczn\u0105 rol\u0119 ze wzgl\u0119du na blisko\u015b\u0107 granicy z Imperium Osma\u0144skim \u2013 do granicy z Turcj\u0105 jest st\u0105d zaledwie 20 kilometr\u00f3w! Blisko\u015b\u0107 ta nie wysz\u0142a jednak miastu na dobre: w XVI wieku Achalcyche zagarni\u0119te zosta\u0142o przez tureckie imperium, by na pocz\u0105tku XIX wieku wej\u015b\u0107 w sk\u0142ad Rosji. To w\u0142a\u015bnie tu Rosjanie zsy\u0142ali uczestnik\u00f3w Powstania Styczniowego, kt\u00f3rych potomkowie do dzi\u015b stanowi\u0105 liczn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Z sam\u0105 odbudow\u0105 twierdzy wi\u0105\u017ce si\u0119 sporo kontrowersji \u2013 z jednej strony pozbawi\u0142a ona to miejsce autentyzmu, nadaj\u0105c mu wymuskany, cukierkowy wr\u0119cz wygl\u0105d, z drugiej jednak \u2013 nie spos\u00f3b odm\u00f3wi\u0107 fortecy uroku.<\/p>\n

\"Achalcyche\"<\/a>

Forteca Rabati w Achalcyche<\/p><\/div>\n

\"Forteca<\/a>

Forteca Ananuri<\/p><\/div>\n

W poszukiwaniu autentyzmu mo\u017cecie wybra\u0107 si\u0119 do Ananuri, fortecy po\u0142o\u017conej ok. 70 km na p\u00f3\u0142noc od Tbilisi, nad wodami malowniczego, turkusowego Zbiornika \u017binwalskiego. Wzniesiona w XIII wieku, sw\u00f3j obecny kszta\u0142t zyska\u0142a na prze\u0142omie XVI i XVII wieku. Z tego okresu pochodzi te\u017c najwi\u0119ksza budowla ca\u0142ego kompleksu, czyli wie\u017ca Sheupowari \u2013 niezwyci\u0119\u017cona. Je\u015bli uda si\u0119 Wam zajrze\u0107 do cerkwi, zobaczycie bardzo \u0142adne, cho\u0107 mocno zniszczone freski, zdecydowanie uwag\u0119 przyci\u0105ga te\u017c misternie zdobione wej\u015bcie do \u015bwi\u0105tyni. Amatorom staro\u017cytno\u015bci z kolei na pewno do gustu przypadnie forteca Gonio, zbudowana w I wieku n.e., na terenie kt\u00f3rej znajduje si\u0119 pono\u0107 gr\u00f3b \u015bw. Macieja, jednego z 12 aposto\u0142\u00f3w. Do dzi\u015b zachowa\u0142y si\u0119 dawne mury oraz fragmenty wie\u017c, ods\u0142oni\u0119to tu r\u00f3wnie\u017c mozaiki datowane na II wiek n.e. \u2013 jedne z najstarszych na terenie Zakaukazia.<\/p>\n

\"Forteca<\/a>

Wej\u015bcie do ko\u015bcio\u0142a w fortecy Ananuri<\/p><\/div>\n

G <\/strong>\u10d2\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Gruzja <\/a>(nazwa)<\/strong><\/h3>\n

Jak niemal wszystko w Gruzji, tak\u017ce i nazwa kraju obros\u0142a w wiele mit\u00f3w i interpretacji. U\u017cywana powszechnie Georgia pochodzi wedle legendy od bardzo tu cenionego \u015bw. Jerzego \u2013 Gorgi to tak popularne imi\u0119, \u017ce gdy zawo\u0142a si\u0119 tak do grupy ch\u0142opc\u00f3w, na pewno kt\u00f3ry\u015b odwr\u00f3ci si\u0119! Samo greckie imi\u0119 Georgios wywodzi si\u0119 od s\u0142owa \u201erolnik\u201d, tote\u017c Gruzini upatruj\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142 nazwy swego kraju w tym, \u017ce na przestrzeni dziej\u00f3w stali si\u0119 osiad\u0142ym ludem uprawiaj\u0105cym ziemi\u0119. Istnieje te\u017c wersja, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 okre\u015blenie to wywodzi si\u0119 od tureckiego s\u0142owa \u201egurzy\u201d, arabskiego \u201egurd\u017cy\u201d lub perskiego \u201egord\u017ci\u201d, oznaczaj\u0105cych \u201esi\u0142\u0119 walcz\u0105c\u0105 z islamem\u201d, za\u015b w innych t\u0142umaczeniach \u2013 \u201ekrain\u0119 wilk\u00f3w\u201d. Sami Gruzini natomiast okre\u015blaj\u0105 si\u0119 mianem Kartweli (na pami\u0105tk\u0119 mitycznego Kartlosa, protoplasty narodu), a sw\u00f3j kraj \u2013 Sakartwelo, czyli krain\u0105 Kartl\u00f3w. Trudno doj\u015b\u0107 wi\u0119c, co tak naprawd\u0119 leg\u0142o u podstaw tej nazwy, jedno jest natomiast pewne: Gruzini nie lubi\u0105 nazwy Gruzja, uwa\u017caj\u0105c j\u0105 za narzucon\u0105 przez Rosj\u0119, i zdecydowanie preferuj\u0105 s\u0142owo Georgia.<\/p>\n

H <\/strong>\u10f0<\/h1>\n

Herbata<\/strong><\/h3>\n

Dzi\u015b, gdy bez najmniejszego problemu sprowadzamy doskona\u0142\u0105 herbat\u0119 z najdalszych zak\u0105tk\u00f3w globu, ma\u0142o kto pami\u0119ta, \u017ce przez wiele lat to w\u0142a\u015bnie bli\u017csza nam Gruzja by\u0142a prawdziw\u0105 pot\u0119g\u0105 w dziedzinie jej produkcji. Sadzonki herbaty sprowadzi\u0142, a w\u0142a\u015bciwie przemyci\u0142 z Chin do Gruzji w po\u0142owie XIX wieku ksi\u0105\u017c\u0119 Miha Eristavi. Ro\u015blina \u015bwietnie przyj\u0119\u0142a si\u0119 w ciep\u0142ym, nadmorskim\u00a0 klimacie zachodniej Gruzji, a na pocz\u0105tku XX wieku gruzi\u0144ska herbata na wystawie w Pary\u017cu zosta\u0142a uznana za najlepsz\u0105 na \u015bwiecie! Niestety w czasach, gdy Gruzja wesz\u0142a w sk\u0142ad ZSRR, zacz\u0119to stawia\u0107 na ilo\u015b\u0107, a nie na jako\u015b\u0107, co oczywi\u015bcie spowodowa\u0142o znaczne pogorszenie smaku herbaty. Ostatnimi laty jednak plantacje odzyskuj\u0105 dawny blask, a ekologicznie uprawiana ro\u015blina ma pono\u0107 liczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci zdrowotne. Zreszt\u0105 sprawd\u017acie sami: dlaczego by podczas wakacji w Gruzji nie skosztowa\u0107 prawdziwej gruzi\u0144skiej herbaty?\u00a0<\/strong><\/p>\n

I <\/strong>\u10d8\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Inguri<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h3>\n

Gigantyczna betonowa zapora wodna na rzece Inguri to jeden z gruzi\u0144skich paradoks\u00f3w. O ile sama zapora po\u0142o\u017cona jest na terenie Gruzji, to ju\u017c zbudowana na zbiorniku kaskada elektrowni wodnych nale\u017cy do Abchazji. Mierz\u0105ca 272 metry wysoko\u015bci, by\u0142a z chwil\u0105 oddania do u\u017cytku (w 1988 roku) najwy\u017csz\u0105 \u0142ukow\u0105 zapor\u0105 wodn\u0105 na \u015bwiecie! Dzi\u015b zajmuje sz\u00f3ste miejsce w\u015br\u00f3d wszystkich budowli tego typu, a po rozlewaj\u0105cym si\u0119 przed ni\u0105 sztucznym jeziorze mo\u017cna p\u0142ywa\u0107 motor\u00f3wk\u0105. To i\u015bcie niezapomniana przygoda \u2013 tym bardziej, ze prowadz\u0105cym te motor\u00f3wki niekiedy zdarza si\u0119 \u017ale wyliczy\u0107 ilo\u015b\u0107 potrzebnej benzyny i \u0142\u00f3dka nieoczekiwanie staje po\u015brodku d\u0142ugiego na ponad 20 km zbiornika…<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>

Jezioro rozlewaj\u0105ce si\u0119 nad zapor\u0105 Inguri<\/p><\/div>\n

J <\/strong>\u10eb\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Jaskinia Prometeusza<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h3>\n

Jaskinia Prometeusza po\u0142o\u017cona jest w Kumistawi, niewielkiej miejscowo\u015bci usytuowanej oko\u0142o 20 km od Kutaisi. Odkryta na pocz\u0105tku lat 80. XX wieku i przez niekt\u00f3rych uwa\u017cana za najpi\u0119kniejsza na \u015bwiecie, jest otwarta dla zwiedzaj\u0105cych, kt\u00f3rzy pokonuj\u0105c kilometrow\u0105 tras\u0119 podziwia\u0107 mog\u0105 imponuj\u0105co pod\u015bwietlone komnaty, stalaktyty, stalagmity, skamienia\u0142e kurtyny wodne i wodospady, podziemne rzeki i jeziora. W jednej z komnat, zwanej Sal\u0105 Mi\u0142o\u015bci, mo\u017cna wzi\u0105\u0107 nawet \u015blub \u2013 mo\u017ce wi\u0119c wykorzystacie w tym celu wycieczk\u0119 do Gruzji? A dlaczego nosi imi\u0119 Prometeusza? Pono\u0107 to w\u0142a\u015bnie tutaj mityczny tytan Prometeusz zosta\u0142 przykuty do ska\u0142 Kaukazu, a s\u0119p wydziobywa\u0142 mu w\u0105trob\u0119, jako kar\u0119 za obdarowanie ludzi ogniem.<\/p>\n

K <\/strong>\u10e5\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Krowy<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h3>\n

Krowy s\u0105 dla Gruzji tym samym, czym konie dla Islandii, a owce dla Nowej Zelandii \u2013 jest ich tu niesko\u0144czone mn\u00f3stwo! Chodz\u0105 gdzie chc\u0105, robi\u0105 co chc\u0105, przez nikogo nie pilnowane ani nie dogl\u0105dane. Niczym dziwnym nie jest widok byde\u0142ka wspinaj\u0105cego si\u0119 po urwistych ska\u0142ach w poszukiwaniu k\u0119pek trawy czy te\u017c leniwie wyleguj\u0105cego si\u0119 na poboczach dr\u00f3g. Pod wiecz\u00f3r, gdy przychodzi pora dojenia, bezb\u0142\u0119dnie trafiaj\u0105 do swoich ob\u00f3r\u2026<\/p>\n

\"\"<\/a>

Krowy s\u0105 wsz\u0119dzie!<\/p><\/div>\n

Kuchnia<\/strong>\u00a0<\/strong><\/h3>\n

O gruzi\u0144skiej kuchni <\/a>napisano ju\u017c chyba wszystko. Rzecz jasna, nie z czytania o tych przysmakach p\u0142ynie przyjemno\u015b\u0107, lecz z ich entuzjastycznego spo\u017cywania, ale przed wakacjami w Gruzji dobrze wiedzie\u0107, czym uracz\u0105 Was go\u015bcinni gospodarze. Jedno jest pewne \u2013 g\u0142odu z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dziecie cierpie\u0107! Daniem, z kt\u00f3rym spotkacie si\u0119 na ka\u017cdym kroku, jest wyst\u0119puj\u0105cy w r\u00f3\u017cnych wariantach chaczapuri, czyli przypominaj\u0105cy nieco pizz\u0119 placek, najcz\u0119\u015bciej z serem, niekiedy z mi\u0119sem, a w ad\u017carskiej wersji \u2013 z jajkiem sadzonym. Innym r\u00f3wnie popularnym daniem s\u0105 chinkali, podobne do owocu dojrza\u0142ej figi piero\u017cki-sakiewki, kt\u00f3rych pod \u017cadnym pozorem nie mo\u017cna je\u015b\u0107 no\u017cem i widelcem \u2013 nale\u017cy chwyci\u0107 za \u201eogonek\u201d, rozgry\u017a\u0107 chinkali wysysaj\u0105c ze\u0144 jednocze\u015bnie ros\u00f3\u0142 (tak, na pewno pocieknie do r\u0119kawa), a nast\u0119pnie zje\u015b\u0107 pyszny, mi\u0119sny farsz. Nast\u0119pnie mo\u017ce przyj\u015b\u0107 kolej na ostri, czyli pikantny wo\u0142owy gulasz w sosie pomidorowym lub na od\u017cachuri, syc\u0105cy eintopf z wieprzowiny, cebuli, papryki i ziemniak\u00f3w. Wyj\u0105tkowo smaczne s\u0105 te\u017c badrid\u017ciani \u2013 roladki z pokrojonych na w\u0105skie paseczki bak\u0142a\u017can\u00f3w,\u00a0 wype\u0142nione past\u0105 orzechow\u0105 i posypane nasionami granatu. Na deser polecamy czurczchele \u2013 na pewno zwr\u00f3c\u0105 Wasz\u0105 uwag\u0119 \u201ekie\u0142baski\u201d zwieszaj\u0105ce si\u0119 ze stragan\u00f3w lub le\u017c\u0105ce w stosach na niemal wszystkich przydro\u017cnych stoiskach. W r\u00f3\u017cnych odcieniach, z r\u00f3wnomiernymi zgrubieniami \u2013 to nic innego, jak tylko nanizane na nitk\u0119 orzechy w\u0142oskie (niekiedy laskowe lub migda\u0142y), oblewane zag\u0119szczonym sokiem z winogron. Gdy sok zastygnie i stwardnieje, nabiera niezwyk\u0142ej trwa\u0142o\u015bci \u2013 dobrze przygotowane czurczchele mog\u0105 le\u017ce\u0107 nawet kilka lat! S\u0105 zdrow\u0105, a do tego wysokokaloryczn\u0105 przek\u0105sk\u0105, dlatego tradycyjnie Gruzini zabierali je ze sob\u0105 na d\u0142ugo trwaj\u0105ce wyprawy.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Gruzi\u0144skie przysmaki to prawdziwy raj dla podniebienia<\/p><\/div>\n

L <\/strong>\u10da\u00a0<\/strong><\/h1>\n

Lodowce<\/strong><\/h3>\n

A\u017c trudno to sobie wyobrazi\u0107 \u2013 w Gruzji naliczono oko\u0142o 600 lodowc\u00f3w! Zajmuj\u0105 one 0,7% kraju, czyli 518 km\u00b2, a najwi\u0119cej jest ich w Swanetii, w pasmach Kaukazu Wielkiego. Najwi\u0119kszy pod wzgl\u0119dem powierzchni jest Legziri, kt\u00f3ry zajmuje 42 km\u00b2, lecz zdecydowanie wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 dwa lodowce \u0142atwo dost\u0119pne z Mestii \u2013 Czaladi i Szkhara. Tylko od Was zale\u017cy, do kt\u00f3rego z nich pow\u0119drujecie: wiod\u0105ce do nich szlaki nie nastr\u0119czaj\u0105 trudno\u015bci nawet ma\u0142o wprawnym piechurom. Do schodz\u0105cego spod Uszby lodowca Czeladi dotrze\u0107 mo\u017cna wprost z Mestii, cho\u0107 pierwszy odcinek szlaku proponujemy pokona\u0107 samochodem \u2013 to zwyk\u0142a droga, po kt\u00f3rej w\u0119dr\u00f3wka nie nale\u017cy do przyjemno\u015bci. Ca\u0142a frajda zaczyna si\u0119 dopiero po przekroczeniu wisz\u0105cej nad rw\u0105c\u0105 rzek\u0105 Mestiachala k\u0142adki.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Aby doj\u015b\u0107 do lodowca Czaladi, trzeba najpierw pokona\u0107 w\u0105sk\u0105, wisz\u0105c\u0105 k\u0142adk\u0119 nad rzek\u0105 Mestiachala<\/p><\/div>\n

Pocz\u0105tkowo w\u0105ska \u015bcie\u017cka biegnie pod g\u00f3r\u0119, przez las, by niebawem wyj\u015b\u0107 na gigantyczne rumowisko g\u0142az\u00f3w, pokrywaj\u0105cych zbocza szczyt\u00f3w. Od tego miejsca marsz w kierunku lodowca nie powinien zaj\u0105\u0107 wi\u0119cej ni\u017c godzin\u0119. Po czym poznacie, \u017ce doszli\u015bcie do celu? Zobaczycie \u017ar\u00f3d\u0142o rzeki, wyp\u0142ywaj\u0105ce spod wielkiej bry\u0142y lodu! Na zewn\u0105trz szara i niewyr\u00f3\u017cniaj\u0105ca si\u0119 z otoczenia, w miejscu p\u0119kni\u0119cia czaruje czystym, krystalicznym b\u0142\u0119kitem.<\/p>\n

\"Lodowiec<\/a>

Lodowiec Czaladi \u2013 czysty b\u0142\u0119kit ukryty pod szar\u0105 pow\u0142ok\u0105<\/p><\/div>\n

Nieco inaczej wygl\u0105da droga do lodowca Szkhara. Zaczyna si\u0119 ona w wyj\u0105tkowo klimatycznej wiosce Uszguli, po\u0142o\u017conej kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w od Mestii, sk\u0105d roztacza si\u0119 zapieraj\u0105cy dech w piersi widok na Szkhar\u0119 (5193 m n.p.m.), najwy\u017cszy szczyt Gruzji. Z centrum wioski do pokonania jest oko\u0142o 10 km w jedn\u0105 stron\u0119, a w\u0119druj\u0105c \u0142atw\u0105, niemal p\u0142ask\u0105 szutrowo-kamienist\u0105 tras\u0105 (dopiero ostatnie 2 km to w\u0105ska \u015bcie\u017cka) podziwia\u0107 mo\u017cna malownicze potoki i wodospady oraz strome zbocza. Majacz\u0105ce w oddali, o\u015bnie\u017cone szczyty \u015bci\u0105gaj\u0105 chmury, je\u015bli wi\u0119c uda si\u0119 Wam trafi\u0107 na s\u0142oneczn\u0105 pogod\u0119, mo\u017cecie uwa\u017ca\u0107 si\u0119 na prawdziwych szcz\u0119\u015bciarzy!<\/p>\n

\"Lodowiec<\/a>

Droga do lodowca Szkhara biegnie dolin\u0105 rzeki Inguri<\/p><\/div>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"

Jeszcze chwila, jeszcze par\u0119 tygodni, a zacznie si\u0119 sezon na Gruzj\u0119! Teraz jeszcze \u015bnieg zalega na g\u00f3rskich prze\u0142\u0119czach, jeszcze dzia\u0142aj\u0105 wyci\u0105gi narciarskie, ale ju\u017c powolutku do \u017cycia budz\u0105 si\u0119 ro\u015bliny w batumskim ogrodzie botanicznym, Morze Czarne coraz cz\u0119\u015bciej odbija b\u0142\u0119kit nieba, a p\u0119dy winoro\u015bli w winem p\u0142yn\u0105cej Kachetii zaczynaj\u0105 si\u0119 nie\u015bmia\u0142o zieleni\u0107. Mo\u017ce wi\u0119c warto […]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":19,"featured_media":5473,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[416,536,5],"tags":[437,129,314],"class_list":["post-5457","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-europa","category-gruzja","category-reportaze-z-podrozy","tag-gruzja","tag-inspiracje-podroznicze","tag-wakacje-z-planet-escape"],"yoast_head":"\nAlfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1 - Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Zapraszamy w niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c do Gruzji, krainy winem i czacz\u0105 p\u0142yn\u0105cej, nad Morze Czarne i w Kaukaz Wysoki!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1 - Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zapraszamy w niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c do Gruzji, krainy winem i czacz\u0105 p\u0142yn\u0105cej, nad Morze Czarne i w Kaukaz Wysoki!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-11T12:54:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-26T08:19:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"730\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agnieszka Spiechowicz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agnieszka Spiechowicz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/\"},\"author\":{\"name\":\"Agnieszka Spiechowicz\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26\"},\"headline\":\"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1\",\"datePublished\":\"2022-03-11T12:54:24+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-26T08:19:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/\"},\"wordCount\":3893,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg\",\"keywords\":[\"gruzja\",\"inspiracje podr\u00f3\u017cnicze\",\"wakacje z Planet Escape\"],\"articleSection\":[\"Europa\",\"Gruzja\",\"Reporta\u017ce z podr\u00f3\u017cy\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/\",\"url\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/\",\"name\":\"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1 - Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg\",\"datePublished\":\"2022-03-11T12:54:24+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-26T08:19:32+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26\"},\"description\":\"Zapraszamy w niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c do Gruzji, krainy winem i czacz\u0105 p\u0142yn\u0105cej, nad Morze Czarne i w Kaukaz Wysoki!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg\",\"width\":1920,\"height\":730},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26\",\"name\":\"Agnieszka Spiechowicz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f50805722609c92dcb2167f152c3911?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f50805722609c92dcb2167f152c3911?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Agnieszka Spiechowicz\"},\"description\":\"Zwariowana wariatka o pozytywnym usposobieniu, zagrzebana w ksi\u0105\u017ckach mi\u0142o\u015bniczka kot\u00f3w, k\u0105pieli w przer\u0119blu i d\u0142ugich w\u0119dr\u00f3wek po beskidzkich szlakach. Gdy wystawi nos z lektury i akurat nie wyrusza na w\u0142\u00f3cz\u0119g\u0119, lubi zg\u0142\u0119bia\u0107 tajniki zielarstwa, projektowa\u0107 ksi\u0105\u017cki i eksperymentowa\u0107 z fotografi\u0105. W Planet Escape wype\u0142nia zawarto\u015bci\u0105 niezliczone strony przewodnik\u00f3w, wci\u0105\u017c wyd\u0142u\u017caj\u0105c list\u0119 kraj\u00f3w do odwiedzenia \u2013 w ko\u0144cu, wed\u0142ug \u015bw. Augustyna, \u201e\u015bwiat jest ksi\u0105\u017ck\u0105 i ci, kt\u00f3rzy nie podr\u00f3\u017cuj\u0105, czytaj\u0105 tylko jedn\u0105 stron\u0119\\\".\",\"url\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/author\/aga\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1 - Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape","description":"Zapraszamy w niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c do Gruzji, krainy winem i czacz\u0105 p\u0142yn\u0105cej, nad Morze Czarne i w Kaukaz Wysoki!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1 - Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape","og_description":"Zapraszamy w niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c do Gruzji, krainy winem i czacz\u0105 p\u0142yn\u0105cej, nad Morze Czarne i w Kaukaz Wysoki!","og_url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/","og_site_name":"Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape","article_published_time":"2022-03-11T12:54:24+00:00","article_modified_time":"2023-04-26T08:19:32+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":730,"url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Agnieszka Spiechowicz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Agnieszka Spiechowicz","Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/"},"author":{"name":"Agnieszka Spiechowicz","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26"},"headline":"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1","datePublished":"2022-03-11T12:54:24+00:00","dateModified":"2023-04-26T08:19:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/"},"wordCount":3893,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg","keywords":["gruzja","inspiracje podr\u00f3\u017cnicze","wakacje z Planet Escape"],"articleSection":["Europa","Gruzja","Reporta\u017ce z podr\u00f3\u017cy"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/","url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/","name":"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1 - Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape","isPartOf":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg","datePublished":"2022-03-11T12:54:24+00:00","dateModified":"2023-04-26T08:19:32+00:00","author":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26"},"description":"Zapraszamy w niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c do Gruzji, krainy winem i czacz\u0105 p\u0142yn\u0105cej, nad Morze Czarne i w Kaukaz Wysoki!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#primaryimage","url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg","contentUrl":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2022\/03\/Gruzja1_Featured.jpg","width":1920,"height":730},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/alfabet-gruzinski-czyli-dlaczego-warto-jechac-do-gruzji-1\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Alfabet gruzi\u0144ski, czyli dlaczego warto jecha\u0107 do Gruzji # 1"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/","name":"Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26","name":"Agnieszka Spiechowicz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f50805722609c92dcb2167f152c3911?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f50805722609c92dcb2167f152c3911?s=96&d=mm&r=g","caption":"Agnieszka Spiechowicz"},"description":"Zwariowana wariatka o pozytywnym usposobieniu, zagrzebana w ksi\u0105\u017ckach mi\u0142o\u015bniczka kot\u00f3w, k\u0105pieli w przer\u0119blu i d\u0142ugich w\u0119dr\u00f3wek po beskidzkich szlakach. Gdy wystawi nos z lektury i akurat nie wyrusza na w\u0142\u00f3cz\u0119g\u0119, lubi zg\u0142\u0119bia\u0107 tajniki zielarstwa, projektowa\u0107 ksi\u0105\u017cki i eksperymentowa\u0107 z fotografi\u0105. W Planet Escape wype\u0142nia zawarto\u015bci\u0105 niezliczone strony przewodnik\u00f3w, wci\u0105\u017c wyd\u0142u\u017caj\u0105c list\u0119 kraj\u00f3w do odwiedzenia \u2013 w ko\u0144cu, wed\u0142ug \u015bw. Augustyna, \u201e\u015bwiat jest ksi\u0105\u017ck\u0105 i ci, kt\u00f3rzy nie podr\u00f3\u017cuj\u0105, czytaj\u0105 tylko jedn\u0105 stron\u0119\".","url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/author\/aga\/"}]}},"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5457"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5524,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5457\/revisions\/5524"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}