{"id":10726,"date":"2025-10-24T11:18:00","date_gmt":"2025-10-24T11:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/?p=10726"},"modified":"2025-10-27T09:14:51","modified_gmt":"2025-10-27T09:14:51","slug":"kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/","title":{"rendered":"Kuchnia malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107?","gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"text"}]},"content":{"rendered":"

Czy kiedykolwiek zastanawiali\u015bcie si\u0119, jak smakuje miejsce, w kt\u00f3rym spotykaj\u0105 si\u0119 trzy \u015bwiaty? W Malezji odpowied\u017a znajdziecie na talerzu. To kraj, w kt\u00f3rym jedzenie nie jest tylko po\u017cywieniem \u2013 jest wsp\u00f3lnym j\u0119zykiem, map\u0105 historii i zapisem codziennych emocji. Ka\u017cdy k\u0119s to spotkanie dawnych podr\u00f3\u017cnik\u00f3w, imigrant\u00f3w i rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy przez stulecia mieszali przyprawy, idee i tradycje. Kiedy si\u0105dziecie przy stoliku na ulicznym bazarze, otoczy Was zapach sma\u017conego czosnku, mleka kokosowego i \u015bwie\u017cej kolendry. W powietrzu czu\u0107 dym z woka i ry\u017c gotowany na parze \u2013 to w\u0142a\u015bnie tutaj zrozumiecie, \u017ce kuchnia malezyjska to nie przepis, lecz rytua\u0142. Ka\u017cdy sprzedawca, ka\u017cda rodzina i ka\u017cda wyspa maj\u0105 swoj\u0105 wersj\u0119 tego samego dania, a r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi s\u0105 jak dialekty tego samego j\u0119zyka. Niezale\u017cnie od tego, czy spr\u00f3bujecie pikantnej laksy w Penangu<\/a>, aromatycznego rendang w Kuala Lumpur<\/a> czy s\u0142odkiego cendol w Melace<\/a> \u2013 ka\u017cdy posi\u0142ek stanie si\u0119 kulinarn\u0105 przygod\u0105. Kuchnia malezyjska to zaproszenie do wsp\u00f3lnego sto\u0142u, gdzie smaki \u0142\u0105cz\u0105 ludzi ponad podzia\u0142ami, a ka\u017cde danie jest dowodem na to, \u017ce w r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kryje si\u0119 harmonia.<\/strong><\/p>\n

Historia kuchni malezyjskiej<\/strong><\/h2>\n

Zanim Malezja<\/a> sta\u0142a si\u0119 mozaik\u0105 nowoczesnych miast i r\u00f3\u017cnorodnych kultur, jej historia kulinarna zacz\u0119\u0142a si\u0119 w prostych wioskach nad brzegiem morza. To tam, tysi\u0105ce lat temu, miejscowi Malajowie gotowali ry\u017c, piekli ryby i u\u017cywali li\u015bci bananowca jako talerzy. Ich kuchnia by\u0142a oparta na tym, co dawa\u0142a natura: kokos, ryby, owoce morza, dzikie zio\u0142a i przyprawy z d\u017cungli. Ry\u017c stanowi\u0142 centrum ka\u017cdego posi\u0142ku \u2013 i tak jest do dzi\u015b.<\/p>\n

Po\u0142o\u017cenie geograficzne Malezji sprawi\u0142o, \u017ce by\u0142a ona naturalnym przystankiem na szlakach handlowych \u0142\u0105cz\u0105cych Wsch\u00f3d z Zachodem. Wraz z przyprawami, tkaninami i porcelan\u0105 przyp\u0142ywa\u0142y te\u017c smaki, receptury i nowe nawyki kulinarne. W XIII i XIV wieku Melaka, port na zachodnim wybrze\u017cu, sta\u0142a si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych centr\u00f3w handlu w Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. To tam kuchnia malajska zacz\u0119\u0142a miesza\u0107 si\u0119 z wp\u0142ywami chi\u0144skimi, indyjskimi, arabskimi i \u2013 p\u00f3\u017aniej \u2013 europejskimi.<\/p>\n

Z Indii przyby\u0142y intensywne przyprawy i curry. Kurkuma, cynamon, go\u017adziki czy kmin zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 w lokalnych potrawach, nadaj\u0105c im nowy charakter. Stamt\u0105d te\u017c pochodzi roti canai \u2013 cienki, elastyczny chleb sma\u017cony na p\u0142ycie, podawany z ostrymi sosami dhal lub z kurczakiem. Indyjscy muzu\u0142manie przynie\u015bli r\u00f3wnie\u017c biryani, kt\u00f3re w malezyjskim wydaniu zyska\u0142o lokalne akcenty: mleko kokosowe i li\u015bcie pandanusa. Chi\u0144czycy z kolei przynie\u015bli do Malezji technik\u0119 stir-fry, woki, makarony i tofu. Wraz z nimi przyby\u0142a filozofia r\u00f3wnowagi smak\u00f3w \u2013 s\u0142odkiego, kwa\u015bnego, s\u0142onego, gorzkiego i umami \u2013 kt\u00f3ra w kuchni malezyjskiej do dzi\u015b jest niemal religi\u0105. Z po\u0142\u0105czenia kuchni malajskiej i chi\u0144skiej narodzi\u0142a si\u0119 kuchnia nyonya (czyli Peranakan), tworzona przez potomk\u00f3w chi\u0144skich osadnik\u00f3w i lokalnych Malajek. Ich potrawy, jak laksa nyonya czy ayam pongteh, to klasyczne przyk\u0142ady tego, jak tradycje mog\u0105 si\u0119 przenika\u0107 w spos\u00f3b harmonijny i trwa\u0142y.<\/p>\n

\n\t<\/a>\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\"\"\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\tKolonialna Malezja od kuchni\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\tMalezja | Melaka, Kuala Lumpur, Penang, Langkawi\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n

Na Bliski Wsch\u00f3d i do Afryki wyrusza\u0142y malezyjskie przyprawy, a z powrotem przyp\u0142ywa\u0142y nowe idee kulinarne. Arabowie wprowadzili do lokalnych potraw elementy kuchni islamskiej \u2013 ry\u017c gotowany z przyprawami, jagni\u0119cin\u0119 i techniki d\u0142ugiego duszenia mi\u0119sa. Dzi\u0119ki nim powsta\u0142y takie potrawy jak nasi briyani, gdzie aromat kardamonu miesza si\u0119 z mlekiem kokosowym.<\/p>\n

Potem przyszli Europejczycy. Najpierw Portugalczycy, potem Holendrzy, a na ko\u0144cu Brytyjczycy. Ka\u017cdy z nich zostawi\u0142 co\u015b po sobie \u2013 nie tylko w historii kolonialnej, ale i w kuchni. Portugalczycy wprowadzili ocet i marynowanie, Holendrzy \u2013 wypieki i ciasta, a Brytyjczycy \u2013 zwyczaj popo\u0142udniowej herbaty, kt\u00f3ry w Malezji przetrwa\u0142 w postaci teh tarik, czyli \u201eci\u0105gni\u0119tej herbaty\u201d. W malezyjskich kawiarniach mo\u017cna zobaczy\u0107, jak sprzedawca przelewa gor\u0105c\u0105 herbat\u0119 z jednego kubka do drugiego z wysoko\u015bci, tworz\u0105c pian\u0119 i przy okazji ma\u0142y spektakl \u2013 niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce to najlepszy darmowy show w Azji.<\/p>\n

Warto te\u017c wspomnie\u0107 o kuchni Borneo, wschodniej cz\u0119\u015bci Malezji, gdzie wp\u0142ywy rdzennych lud\u00f3w Dayak i Iban stworzy\u0142y unikatowe po\u0142\u0105czenia smak\u00f3w. Tam wci\u0105\u017c przygotowuje si\u0119 potrawy w bambusie, gotuj\u0105c ry\u017c i mi\u0119so bezpo\u015brednio w \u0142odygach, kt\u00f3re nadaj\u0105 jedzeniu delikatny, drzewny aromat.<\/p>\n

Dzisiejsza kuchnia malezyjska to rezultat setek lat wymiany kulturowej. Ka\u017cdy region ma swoje specjalno\u015bci: Penang s\u0142ynie z laksy assam \u2013 kwa\u015bno-pikantnej zupy z ryb\u0105 i tamaryndowcem, Kelantan z bardziej s\u0142odkich da\u0144, a Sabah i Sarawak z kuchni, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy elementy malajskie, chi\u0144skie i lokalne. Nasi lemak, uwa\u017cany za narodowe danie Malezji, jest prosty, ale symboliczny: ry\u017c gotowany w mleku kokosowym, podawany z sambalem, anchois, jajkiem i orzeszkami. To danie, kt\u00f3re \u0142\u0105czy s\u0142odycz, ostro\u015b\u0107 i t\u0142usto\u015b\u0107 w spos\u00f3b, kt\u00f3ry nie powinien dzia\u0142a\u0107 \u2013 a jednak dzia\u0142a perfekcyjnie.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna Malezja nadal \u017cyje jedzeniem. Ulice pachn\u0105 satayem \u2013 szasz\u0142ykami grillowanymi nad w\u0119glem i podawanymi z sosem orzechowym \u2013 oraz nasi gorengiem, sma\u017conym ry\u017cem z jajkiem sadzonym na wierzchu. Kuchnia uliczna (hawker food) to codzienny rytua\u0142: jedzenie tanie, szybkie i wsp\u00f3lne. Je\u015bli chcecie zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da malezyjska demokracja w praktyce, wystarczy spojrze\u0107 na uliczne sto\u0142y: obok siebie siedz\u0105 Malajowie, Chi\u0144czycy, Hindusi i tury\u015bci, wszyscy zaj\u0119ci rozmow\u0105 o tym, gdzie w okolicy robi\u0105 najlepszy rendang.<\/p>\n\n\n

\"\"
Mamak stalls<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

M\u00f3wi\u0105, \u017ce w Malezji spory polityczne mog\u0105 dzieli\u0107, ale nikt nie k\u0142\u00f3ci si\u0119 o to, \u017ce jedzenie to rzecz \u015bwi\u0119ta. Ka\u017cdy region, religia i grupa etniczna wnosi co\u015b od siebie, a efekt ko\u0144cowy jest dowodem na to, \u017ce mieszanka \u2013 je\u015bli dobrze przyprawiona \u2013 mo\u017ce by\u0107 lepsza ni\u017c jakikolwiek pojedynczy sk\u0142adnik. I mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego Malezja jest jednym z niewielu miejsc na \u015bwiecie, gdzie mo\u017cna zje\u015b\u0107 curry, ramen i ry\u017c z mlekiem kokosowym na jednym stole \u2013 i nikt nie uzna tego za przesad\u0119.<\/p>\n

Co warto zje\u015b\u0107 b\u0119d\u0105c w Malezji?<\/strong><\/h2>\n

Malezja to kraj, w kt\u00f3rym rytm dnia wyznacza nie zegar, ale zapachy unosz\u0105ce si\u0119 z ulicznych stoisk. Jedzenie nie jest tu tylko konieczno\u015bci\u0105 \u2013 to styl \u017cycia, temat rozm\u00f3w, spos\u00f3b na spotkania i spos\u00f3b wyra\u017cania to\u017csamo\u015bci. Gdy kto\u015b wita Was s\u0142owami \u201eSudah makan?\u201d (\u201eczy ju\u017c jedli\u015bcie?\u201d), nie oczekuje uprzejmej odpowiedzi, tylko zaproszenia do wsp\u00f3lnego posi\u0142ku. A \u017ce w Malezji je si\u0119 w\u0142a\u015bciwie bez przerwy…<\/p>\n

Dzie\u0144 zaczyna si\u0119 wcze\u015bnie, cz\u0119sto jeszcze przed wschodem s\u0142o\u0144ca, i zaczyna si\u0119 oczywi\u015bcie od \u015bniadania. Najbardziej klasyczne to nasi lemak, uznawany za narodowe danie. To ry\u017c gotowany w mleku kokosowym, podawany z pikantnym sosem sambal, sma\u017conymi anchois (ikan bilis), orzeszkami ziemnymi, og\u00f3rkiem i jajkiem na twardo. W bogatszych wersjach dodaje si\u0119 kurczaka sma\u017conego w przyprawach albo wo\u0142owin\u0119 rendang. W miastach takich jak Kuala Lumpur czy Johor Bahru nasi lemak mo\u017cna zje\u015b\u0107 dos\u0142ownie wsz\u0119dzie \u2013 w restauracji, przy drodze, a nawet w biurze, bo wiele os\u00f3b zaczyna dzie\u0144 w\u0142a\u015bnie od tego po\u0142\u0105czenia s\u0142odkiego, t\u0142ustego i ostrego.<\/p>\n

Na p\u00f3\u0142nocy kraju, zw\u0142aszcza w stanie Kedah, \u015bniadania s\u0105 bardziej tre\u015bciowe. Popularny tam nasi kandar polega na wyborze ry\u017cu i kilku dodatk\u00f3w z du\u017cych metalowych pojemnik\u00f3w \u2013 curry z jagni\u0119ciny, sma\u017conych bak\u0142a\u017can\u00f3w, okry, ryb, czasem jajek na twardo. Wszystko polewa si\u0119 mieszank\u0105 r\u00f3\u017cnych sos\u00f3w curry. To danie ma swoje korzenie w kuchni tamilskich muzu\u0142man\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli do Malezji w XIX wieku i wprowadzili do niej intensywne przyprawy i aromaty.<\/p>\n

Chi\u0144scy Malezyjczycy wol\u0105 l\u017cejsze pocz\u0105tki dnia. W Penangu albo Ipoh cz\u0119sto jedz\u0105 dim sum, czyli ma\u0142e porcje piero\u017ck\u00f3w, bu\u0142eczek i klusek na parze, podawanych z zielon\u0105 herbat\u0105. Inna opcja to chee cheong fun, czyli ry\u017cowe rolki polane sosem hoisin i past\u0105 chili. W Ipoh koniecznie trzeba spr\u00f3bowa\u0107 lokalnej kawy, zwanej kopi putih \u2013 palonej w margarynie i podawanej z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 skondensowanego mleka, przez co jest g\u0119sta i s\u0142odka jak deser. Na wschodnim wybrze\u017cu, w stanie Kelantan, \u015bniadania bywaj\u0105 bardziej kolorowe \u2013 dos\u0142ownie. Tam serwuje si\u0119 nasi kerabu, czyli niebieski ry\u017c barwiony kwiatami klitorii, podawany z grillowanym kurczakiem, jajkiem, \u015bwie\u017cymi zio\u0142ami i wi\u00f3rkami kokosa. Dla turyst\u00f3w wygl\u0105da to egzotycznie, dla mieszka\u0144c\u00f3w to zwyczajny pocz\u0105tek dnia.<\/p>\n\n\n

\"\"
P\u0142ywaj\u0105cy targ<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Po kilku godzinach zn\u00f3w nadchodzi czas na co\u015b do zjedzenia. Malezyjczycy nie uznaj\u0105 d\u0142ugich przerw mi\u0119dzy posi\u0142kami, wi\u0119c o drugie \u015bniadanie nietrudno. Pojawiaj\u0105 si\u0119 wtedy kuih, czyli ma\u0142e s\u0142odko-s\u0142one przek\u0105ski z ry\u017cu, tapioki i kokosa, w r\u00f3\u017cnych kolorach i kszta\u0142tach. Jedne maj\u0105 form\u0119 galaretek, inne s\u0105 grillowane w li\u015bciach bananowca, a jeszcze inne \u2013 jak onde-onde \u2013 kryj\u0105 w \u015brodku p\u0142ynny cukier palmowy, kt\u00f3ry wybucha w ustach przy pierwszym k\u0119sie. Je\u015bli wolicie co\u015b bardziej wytrawnego, si\u0119gniecie po roti canai, cienki chleb sma\u017cony na p\u0142ycie, podawany z sosem z soczewicy lub curry. Przy jego przygotowywaniu kucharze potrafi\u0105 zrobi\u0107 prawdziwe show \u2013 podrzucaj\u0105 ciasto wysoko w powietrze, obracaj\u0105, rozci\u0105gaj\u0105, a\u017c staje si\u0119 cienkie jak papier. Nikt nie jest w stanie powstrzyma\u0107 si\u0119 od u\u015bmiechu, gdy jaki\u015b nowicjusz spr\u00f3buje to powt\u00f3rzy\u0107 i sko\u0144czy z roti przyklejonym do sufitu.<\/p>\n

W porze obiadowej kraj pachnie sma\u017ceniem i przyprawami. W\u015br\u00f3d Malaj\u00f3w najcz\u0119\u015bciej spotykane jest nasi campur, czyli \u201emieszany ry\u017c\u201d. To nie tyle jedno danie, co spos\u00f3b jedzenia \u2013 wybieracie porcj\u0119 ry\u017cu i dok\u0142adacie dowolne dodatki: ryb\u0119, warzywa, sambal, tofu, curry, jajko. Ka\u017cdy obiad wygl\u0105da inaczej, a w sto\u0142\u00f3wkach biurowych wyb\u00f3r potrafi przyprawi\u0107 o zawr\u00f3t g\u0142owy. W Penangu, uwa\u017canym za stolic\u0119 street foodu, kr\u00f3luje char kway teow, sma\u017cony makaron ry\u017cowy z krewetkami, jajkiem i kie\u0142kami fasoli. Przyrz\u0105dza si\u0119 go w woku na du\u017cym ogniu, dzi\u0119ki czemu zyskuje charakterystyczny aromat dymu, zwany wok hei \u2013 co\u015b, co mo\u017cna wyczu\u0107, ale trudno wyt\u0142umaczy\u0107. W stolicy kraju, Kuala Lumpur, popularniejszy jest hokkien mee, gruby makaron w ciemnym sosie sojowym z wieprzowin\u0105 i kapust\u0105.<\/p>\n

Na Borneo, w stanach Sabah i Sarawak, kuchnia r\u00f3\u017cni si\u0119 od tej z P\u00f3\u0142wyspu. W Sabah popularna jest hinava, czyli surowa ryba marynowana w soku z limonki z imbirem, cebul\u0105 i chili \u2013 przypomina nieco peruwia\u0144skie ceviche. W Sarawaku natomiast kr\u00f3luje laksa sarawak, g\u0119sta, aromatyczna zupa z mlekiem kokosowym, makaronem, past\u0105 z krewetek i kurczakiem. Ka\u017cdy region ma swoj\u0105 wersj\u0119 laksy: kwa\u015bn\u0105 w Penangu, kremow\u0105 w Johor, delikatnie pikantn\u0105 w Sarawaku.<\/p>\n

\n\t<\/a>\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\"\"\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\tMalezja w dobrym stylu\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\tMalezja | Penang, Pangkor, Kuala Lumpur\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n

Chi\u0144scy Malezyjczycy cz\u0119sto wybieraj\u0105 na obiad chicken rice \u2013 gotowanego w bulionie kurczaka z ry\u017cem i ostrym sosem chili. To jedno z najprostszych da\u0144, ale tak perfekcyjnie zbalansowane, \u017ce trudno je popsu\u0107. W dzielnicach indyjskich z kolei dominuje banana leaf rice \u2013 ry\u017c z r\u00f3\u017cnymi dodatkami curry, podawany na li\u015bciu bananowca. Tradycyjnie je si\u0119 go r\u0119kami, bo jak m\u00f3wi\u0105 miejscowi, \u201epalce to najlepsze sztu\u0107ce \u2013 czuj\u0105 smak lepiej ni\u017c metal\u201d.<\/p>\n

Po obiedzie przychodzi czas na odpoczynek i herbat\u0119. Malezyjczycy uwielbiaj\u0105 teh tarik, mocn\u0105 herbat\u0119 z mlekiem, kt\u00f3r\u0105 sprzedawcy przelewaj\u0105 z kubka do kubka z wysoko\u015bci, tworz\u0105c g\u0119st\u0105 piank\u0119. To nie tylko nap\u00f3j, ale ma\u0142y pokaz zr\u0119czno\u015bci. Do herbaty ch\u0119tnie zjada si\u0119 goreng pisang, czyli sma\u017cone banany w cie\u015bcie, lub apam balik, nale\u015bnika z nadzieniem z orzech\u00f3w, cukru i kukurydzy. Dla wielu os\u00f3b to najlepszy moment dnia \u2013 przerwa od upa\u0142u, rozmowy i powolne planowanie, gdzie zje\u015b\u0107 kolacj\u0119.<\/p>\n

A kolacja w Malezji to powa\u017cna sprawa. To czas spotka\u0144 z rodzin\u0105 i znajomymi, a tak\u017ce prawdziwa uczta. Jednym z najpopularniejszych da\u0144 wieczornych jest satay \u2013 szasz\u0142yki z kurczaka lub wo\u0142owiny grillowane nad w\u0119glem, podawane z sosem z orzeszk\u00f3w ziemnych, cebul\u0105 i og\u00f3rkami. W stanach Johor i Selangor cz\u0119sto dodaje si\u0119 do nich ketupat, czyli ry\u017c zawini\u0119ty w li\u015bcie palmowe. Jedzenie sataya to czynno\u015b\u0107 spo\u0142eczna \u2013 zamawia si\u0119 po kilkana\u015bcie patyczk\u00f3w i dzieli mi\u0119dzy wszystkich przy stole. Na po\u0142udniu kraju, w Johor, ch\u0119tnie jada si\u0119 te\u017c mee rebus, makaron w g\u0119stym sosie ziemniaczano-sojowym z jajkiem i chili, a w Sabah \u2013 soto ayam, lekki ros\u00f3\u0142 z kurczakiem i makaronem ry\u017cowym.<\/p>\n\n\n

\"\"
Satay <\/figcaption><\/figure>\n\n\n

W Penangu kolacja cz\u0119sto zamienia si\u0119 w kulinarny spacer. W jednej chwili mo\u017cecie zje\u015b\u0107 popiah, czyli \u015bwie\u017ce spring rollsy z warzywami, potem spr\u00f3bowa\u0107 wonton mee, makaronu z piero\u017ckami, a na koniec zam\u00f3wi\u0107 deser cendol \u2013 miseczk\u0119 lodu z mlekiem kokosowym, syropem palmowym i galaretkami z m\u0105ki ry\u017cowej. Wygl\u0105da nietypowo, jak zielone nitki w mleku, ale smakuje orze\u017awiaj\u0105co i s\u0142odko, szczeg\u00f3lnie w tropikalnym upale.<\/p>\n

Gdy wydaje si\u0119, \u017ce to ju\u017c koniec dnia, Malezja dopiero si\u0119 rozkr\u0119ca. Ulice o\u017cywaj\u0105 na nowo, a mamak stalls \u2013 otwarte ca\u0142\u0105 dob\u0119 bary uliczne \u2013 zape\u0142niaj\u0105 si\u0119 lud\u017ami. Mo\u017cna tam zje\u015b\u0107 maggi goreng, sma\u017cony makaron instant z jajkiem, tofu i warzywami, albo roti tissue, cienki jak papier chleb w kszta\u0142cie sto\u017cka, oblany skondensowanym mlekiem.<\/p>\n

W Malezji dzie\u0144 nigdy nie ko\u0144czy si\u0119 po kolacji. Jedzenie jest powodem, by spotka\u0107 si\u0119, porozmawia\u0107, po\u015bmia\u0107. Niewa\u017cne, czy jeste\u015bcie w Kuala Lumpur, na pla\u017cy w Terengganu, czy w wiosce w Sarawaku \u2013 zawsze znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto zapyta, czy macie ochot\u0119 na \u201ejeszcze jedno roti, tak dla towarzystwa\u201d. I zanim zd\u0105\u017cycie odm\u00f3wi\u0107, na stole pojawi si\u0119 kolejny talerz. Bo w Malezji jedzenie nie s\u0142u\u017cy tylko do zaspokojenia g\u0142odu \u2013 ono trzyma ludzi razem.<\/p>\n\n\n

\"\"
Targ<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Malezyjska kuchnia \u2013 najpopularniejsze dania<\/strong><\/h2>\n

Nasi lemak<\/strong><\/h3>\n

Nasi lemak to uznawane za narodowe danie Malezji, kt\u00f3rego historia si\u0119ga czas\u00f3w wczesnych osadnik\u00f3w malajskich. Powsta\u0142o jako po\u017cywny posi\u0142ek rolnik\u00f3w, zapewniaj\u0105cy energi\u0119 na d\u0142ugie godziny pracy w polu. Podstaw\u0105 dania jest ry\u017c gotowany w mleku kokosowym z li\u015b\u0107mi pandanusa, imbirem i traw\u0105 cytrynow\u0105, co nadaje mu charakterystyczny, kremowy smak i egzotyczny aromat. Do ry\u017cu podaje si\u0119 sambal \u2013 g\u0119sty, ostry sos z chili, szalotk\u0105 i past\u0105 krewetkow\u0105, a tak\u017ce sma\u017cone anchois, orzeszki ziemne, og\u00f3rek i gotowane jajko. W bardziej rozbudowanych wersjach pojawia si\u0119 sma\u017cony kurczak, rendang z wo\u0142owiny lub ka\u0142amarnice w sosie chili. Danie cz\u0119sto zawija si\u0119 w li\u015bcie bananowca, co nie tylko nadaje mu aromatu, ale te\u017c podkre\u015bla jego tradycyjny charakter. Nasi lemak stanowi kwintesencj\u0119 malezyjskiej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci \u2014 \u0142\u0105czy wp\u0142ywy malajskie, chi\u0144skie i indyjskie w harmonijn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Dzi\u015b mo\u017cna go spotka\u0107 zar\u00f3wno w ulicznych stoiskach, jak i w eleganckich restauracjach, a jego zapach cz\u0119sto towarzyszy porannym godzinom na miejskich targach. Pomimo swojej prostoty, nasi lemak jest uznawane za symbol narodowej to\u017csamo\u015bci i go\u015bcinno\u015bci Malezji, a jego smak pozostaje niezmiennie kojarzony z domowym ciep\u0142em i tradycj\u0105.<\/p>\n\n\n

\"\"
Nasi lemak<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Laksa <\/strong><\/h3>\n

Laksa to aromatyczna zupa-noodle, b\u0119d\u0105ca jednym z najbardziej rozpoznawalnych da\u0144 Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. W Malezji wyst\u0119puje w dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych odmianach: asam laksa i curry laksa. Asam laksa pochodzi z Penangu i opiera si\u0119 na kwa\u015bno-ostrym bulionie z tamaryndowca i pasty rybnej. Do wywaru dodaje si\u0119 makaron ry\u017cowy, kawa\u0142ki makreli, cebul\u0119, og\u00f3rek, ananasa oraz \u015bwie\u017c\u0105 mi\u0119t\u0119, tworz\u0105c intensywne po\u0142\u0105czenie smak\u00f3w \u2013 kwa\u015bnego, s\u0142onego i pikantnego. Z kolei curry laksa ma korzenie w Kuala Lumpur i charakteryzuje si\u0119 kremowym, pikantnym bulionem z mleka kokosowego i pasty curry. W tej wersji dodaje si\u0119 tofu, krewetki, jajko i kie\u0142ki fasoli, a ca\u0142o\u015b\u0107 zwie\u0144cza \u015bwie\u017ca kolendra i limonka. Laksa jest efektem kulinarnego przenikania si\u0119 kultur \u2013 powsta\u0142a z po\u0142\u0105czenia tradycji malajskiej i chi\u0144skiej, co odzwierciedla sama nazwa wywodz\u0105ca si\u0119 prawdopodobnie z sanskrytu: \u201elaksha\u201d, oznaczaja \u201ewiele\u201d, odnosz\u0105c si\u0119 do bogactwa sk\u0142adnik\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie laksa symbolizuje malezyjsk\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i wsp\u00f3lnot\u0119, a jej smak stanowi obowi\u0105zkowy punkt ka\u017cdej podr\u00f3\u017cy kulinarnej po regionie.<\/p>\n\n\n

\"\"
Laksa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Satay<\/strong><\/h3>\n

Satay to jedno z najbardziej znanych da\u0144 ulicznych Malezji \u2013 szasz\u0142yki z marynowanego mi\u0119sa grillowanego na w\u0119glu drzewnym, serwowane z g\u0119stym sosem orzechowym. Tradycyjnie przygotowuje si\u0119 je z kurczaka, wo\u0142owiny lub baraniny, wcze\u015bniej marynowanych w mieszance kurkumy, kolendry, czosnku, imbiru i trawy cytrynowej. Mi\u0119so nabija si\u0119 na bambusowe patyczki i piecze nad otwartym ogniem, co nadaje mu charakterystyczny, lekko dymny aromat. Satay pochodzi z Jawy w Indonezji, lecz w Malezji zyska\u0142 w\u0142asn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 \u2013 delikatniejszy smak i s\u0142odszy sos orzechowy. Podaje si\u0119 go z ketupat, czyli sprasowanym ry\u017cem zawini\u0119tym w li\u015bcie palmowe, oraz z kawa\u0142kami og\u00f3rka i cebuli. Danie to cz\u0119sto towarzyszy wieczornym spotkaniom na ulicznych targach, a zapach grillowanego mi\u0119sa przyci\u0105ga t\u0142umy. W kulturze malezyjskiej satay ma znaczenie towarzyskie \u2013 jego wsp\u00f3lne jedzenie symbolizuje dzielenie si\u0119 i rado\u015b\u0107 z przebywania razem. To doskona\u0142y przyk\u0142ad, jak prostota sk\u0142adnik\u00f3w potrafi stworzy\u0107 jedno z najbardziej uwielbianych da\u0144 regionu.<\/p>\n\n\n

\"\"
Satay<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Char kway teow<\/strong><\/h3>\n

Char kway teow to klasyczne danie uliczne pochodz\u0105ce z Penangu, uznawane za jedno z najlepszych przyk\u0142ad\u00f3w chi\u0144sko-malezyjskiej kuchni fusion. Nazwa oznacza dos\u0142ownie \u201esma\u017cony p\u0142aski makaron ry\u017cowy\u201d, kt\u00f3ry przygotowuje si\u0119 w woku na bardzo wysokim ogniu z dodatkiem krewetek, kie\u0142k\u00f3w fasoli, jajka, chi\u0144skiej kie\u0142basy lap cheong, szczypiorku i sosu sojowego. Cz\u0119sto wzbogaca si\u0119 go o muszle lub tofu, a charakterystyczny smak pochodzi z tzw. wok hei \u2013 aromatu dymu i karmelizacji, jaki powstaje podczas kr\u00f3tkiego, intensywnego sma\u017cenia. Potrawa wywodzi si\u0119 z kuchni chi\u0144skich imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy sprzedawali j\u0105 na ulicach portowego Penangu w XIX wieku. Pocz\u0105tkowo by\u0142a tanim posi\u0142kiem dla robotnik\u00f3w, dzi\u015b jest kulinarnym symbolem regionu. Char kway teow najlepiej smakuje przygotowany w tradycyjnych wozach ulicznych, gdzie kucharze u\u017cywaj\u0105 w\u0119gla, by uzyska\u0107 charakterystyczny aromat. Cho\u0107 wygl\u0105da niepozornie, jego smak jest pe\u0142en g\u0142\u0119bi \u2013 s\u0142odki, s\u0142ony i lekko pikantny, z idealn\u0105 r\u00f3wnowag\u0105 tekstur.<\/p>\n

\n\t<\/a>\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\"\"\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\tEkskluzywnie dzikie Borneo\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\tMalezja | Kuala Lumpur, Borneo\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n

Roti canai<\/strong><\/h3>\n

Roti canai to cienki, warstwowy placek, kt\u00f3ry przyw\u0119drowa\u0142 do Malezji wraz z tamilskimi imigrantami z Indii. Ciasto przygotowuje si\u0119 z m\u0105ki pszennej, wody, soli i du\u017cej ilo\u015bci ghee (klarowanego mas\u0142a), a nast\u0119pnie rozci\u0105ga, sk\u0142ada i sma\u017cy na gor\u0105cej p\u0142ycie. Efektem jest chrupi\u0105cy z zewn\u0105trz, a mi\u0119kki i elastyczny w \u015brodku placek. Roti Canai najcz\u0119\u015bciej podaje si\u0119 z dhalem (sosem z soczewicy), curry z kurczaka lub sambalem. W Malezji sta\u0142 si\u0119 on nie tylko popularnym \u015bniadaniem, ale te\u017c daniem serwowanym o ka\u017cdej porze dnia w tzw. mamak stalls \u2013 ulicznych jad\u0142odajniach prowadzonych przez Malezyjczyk\u00f3w pochodzenia indyjskiego. Istniej\u0105 liczne warianty, m.in. roti telur (z jajkiem), roti pisang (z bananem) czy roti tisu \u2013 cienka, chrupi\u0105ca wersja podawana z cukrem. Roti canai to przyk\u0142ad, jak wp\u0142ywy kolonialne i migracyjne ukszta\u0142towa\u0142y malezyjsk\u0105 kuchni\u0119, tworz\u0105c potrawy, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0105 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 codziennego \u017cycia i kulturowej to\u017csamo\u015bci kraju.<\/p>\n\n\n

\"\"
Roti<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Hokkien mee<\/strong><\/h3>\n

Hokkien mee to klasyczne danie pochodz\u0105ce od chi\u0144skiej spo\u0142eczno\u015bci Hokkien, kt\u00f3ra osiedli\u0142a si\u0119 w Malezji w XIX wieku. Istniej\u0105 dwie g\u0142\u00f3wne odmiany: wersja z Kuala Lumpur oraz z Penangu. Wersja kuala lumpurska to gruby, \u017c\u00f3\u0142ty makaron sma\u017cony w g\u0119stym, ciemnym sosie sojowym z dodatkiem wieprzowiny, krewetek, kalmar\u00f3w, kapusty i skwark\u00f3w. Danie przygotowuje si\u0119 w g\u0142\u0119bokim woku na silnym ogniu, co nadaje mu charakterystyczny aromat dymu. Penang hokkien mee natomiast jest zup\u0105 na bazie bulionu z krewetek i wieprzowych ko\u015bci, w kt\u00f3rej p\u0142ywa cienki makaron ry\u017cowy i \u017c\u00f3\u0142ty, a ca\u0142o\u015b\u0107 zwie\u0144czona jest jajkiem na twardo, sma\u017con\u0105 cebulk\u0105 i sambalem. Potrawa ta idealnie pokazuje, jak r\u00f3\u017cne regiony Malezji adaptowa\u0142y chi\u0144skie receptury do lokalnych gust\u00f3w. W Kuala Lumpur bardziej dominuj\u0105 smaki s\u0142one, podczas gdy w Penangu przewa\u017ca lekko\u015b\u0107 i pikantno\u015b\u0107. Hokkien mee by\u0142o dawniej tanim posi\u0142kiem robotnik\u00f3w portowych, a dzi\u015b uchodzi za klasyk malezyjskiego street foodu, serwowany od rana do p\u00f3\u017anych godzin nocnych. Jego bogaty smak i zapach dymnego woka przyci\u0105gaj\u0105 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w autentycznych dozna\u0144 kulinarnych.<\/p>\n

\n\t<\/a>\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\"\"\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\tKuala Lumpur, \u015bwi\u0105tynie i wulkany Jawy z nieodkrytym Bali\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\tIndonezja, Malezja | Kuala Lumpur, Jawa, Bali\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n

Nasi goreng<\/strong><\/h3>\n

Nasi goreng to sma\u017cony ry\u017c, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jednym z najbardziej rozpoznawalnych da\u0144 Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej. W Malezji jego historia si\u0119ga czas\u00f3w kolonialnych, kiedy kucharze wykorzystywali resztki ry\u017cu z poprzedniego dnia, sma\u017c\u0105c je z przyprawami, warzywami i sosem sojowym. Dzi\u015b podstaw\u0105 dania jest zimny, ugotowany wcze\u015bniej ry\u017c sma\u017cony na woku z czosnkiem, cebul\u0105, chili, sosem sojowym i cz\u0119sto z dodatkiem krewetek, kurczaka lub wo\u0142owiny. Ca\u0142o\u015b\u0107 podaje si\u0119 z sadzonym jajkiem, og\u00f3rkiem i sambalem. Charakterystyczny smak nasi goreng wynika z po\u0142\u0105czenia s\u0142odyczy, ostro\u015bci i lekkiego dymnego aromatu, kt\u00f3ry uzyskuje si\u0119 dzi\u0119ki szybkiemu sma\u017ceniu. Istnieje wiele regionalnych wariant\u00f3w \u2013 nasi goreng kampung, wiejski styl z anchois i sambalem, czy nasi goreng pattaya, zawijany w omlet. Danie to symbolizuje gospodarno\u015b\u0107 i kreatywno\u015b\u0107 Malezyjczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy z prostych sk\u0142adnik\u00f3w potrafili stworzy\u0107 pe\u0142nowarto\u015bciowy posi\u0142ek. Dzi\u015b nasi goreng jest ulubionym daniem ulicznym, cz\u0119sto jedzonym p\u00f3\u017anym wieczorem w popularnych mamak stalls, gdzie aromat sma\u017conego ry\u017cu miesza si\u0119 z d\u017awi\u0119kiem ulicznego gwaru.<\/p>\n\n\n

\"\"
Nasi goreng<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Rendang <\/strong><\/h3>\n

Rendang to jedno z najbardziej znanych da\u0144 kuchni malajskiej, pochodz\u0105ce z indonezyjskiego regionu Minangkabau na Sumatrze, ale szeroko rozpowszechnione w Malezji. To gulasz o g\u0119stej konsystencji, przygotowywany z wo\u0142owiny lub kurczaka duszonego w mleku kokosowym z mieszank\u0105 przypraw: traw\u0105 cytrynow\u0105, galangalem, imbirem, kurkum\u0105, chili, czosnkiem i cebul\u0105. Proces gotowania trwa kilka godzin, a\u017c mi\u0119so stanie si\u0119 kruche, a sos niemal ca\u0142kowicie odparuje, tworz\u0105c aromatyczn\u0105, ciemn\u0105 glazur\u0119. Rendang pierwotnie powsta\u0142 jako spos\u00f3b konserwowania mi\u0119sa w tropikalnym klimacie \u2014 d\u0142ugie duszenie w mleku kokosowym i przyprawach zapobiega\u0142o psuciu. W Malezji danie to cz\u0119sto pojawia si\u0119 podczas \u015bwi\u0105t Hari Raya i rodzinnych uroczysto\u015bci, symbolizuj\u0105c dostatek i wsp\u00f3lnot\u0119. Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne odmiany, od bardziej suchej wersji padang po kremow\u0105 rendang tok z Peraku. Zapach tego dania, g\u0142\u0119boki i pikantny, uwa\u017cany jest za esencj\u0119 malajskiej kuchni \u2013 powolnej, aromatycznej i pe\u0142nej szacunku dla sk\u0142adnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\"\"
Rendang<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Mee goreng mamak<\/strong><\/h3>\n

Mee goreng mamak to potrawa o indyjskich korzeniach, spopularyzowana przez tamilskich muzu\u0142man\u00f3w zwanych \u201emamak\u201d. To danie sk\u0142ada si\u0119 z \u017c\u00f3\u0142tego makaronu jajecznego sma\u017conego z tofu, kie\u0142kami fasoli, ziemniakami, jajkiem, sosem sojowym, sambalem i sokiem z limonki. Cz\u0119sto dodaje si\u0119 krewetki lub kawa\u0142ki kurczaka, a niekiedy tak\u017ce plasterki kalmar\u00f3w. Jego niepowtarzalny smak pochodzi z charakterystycznej kombinacji s\u0142odyczy, kwasowo\u015bci i ostro\u015bci. Mee goreng mamak jest symbolem ulicznej kuchni malezyjskiej \u2013 danie przygotowuje si\u0119 b\u0142yskawicznie w rozgrzanym woku, a ka\u017cdy kucharz ma sw\u00f3j sekret mieszanki przypraw. Powsta\u0142o z po\u0142\u0105czenia kuchni indyjskiej, chi\u0144skiej i malajskiej, co doskonale oddaje wielokulturowy charakter kraju. Najcz\u0119\u015bciej podaje si\u0119 je p\u00f3\u017anym wieczorem w mamak stalls, gdzie towarzyszy rozmowom i wsp\u00f3lnemu piciu teh tarik. Soczysty, pe\u0142en aromatu makaron z charakterystycznym \u201ewok hei\u201d to prawdziwa uczta dla podniebienia i duchowy symbol Malezji.<\/p>\n

\n\t<\/a>\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\"\"\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\tKolonialna Malezja z wysp\u0105 Tioman - Planet Escape\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\tMalezja | Penang, Kuala Lumpur, Tioman, Melaka\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Chicken rice <\/strong><\/h3>\n

Hainanese chicken rice to potrawa sprowadzona do Malezji przez chi\u0144skich imigrant\u00f3w z wyspy Hajnan. Sk\u0142ada si\u0119 z delikatnie gotowanego kurczaka, kt\u00f3rego mi\u0119so pozostaje soczyste i mi\u0119kkie, oraz z ry\u017cu gotowanego w bulionie drobiowym z imbirem, czosnkiem i t\u0142uszczem z kurczaka. Danie podaje si\u0119 z trzema sosami: ostrym chili, imbirowym i ciemnym sosem sojowym. Pomimo prostoty, wymaga du\u017cej precyzji w przygotowaniu \u2014 klucz tkwi w zachowaniu idealnej tekstury mi\u0119sa i aromatu ry\u017cu. Chicken rice sta\u0142 si\u0119 popularny w kolonialnym Singapurze i Malezji w XX wieku, gdzie szybko zdoby\u0142 status dania narodowego. W Kuala Lumpur mo\u017cna go spotka\u0107 niemal na ka\u017cdym rogu, od stoisk ulicznych po restauracje hotelowe. Charakterystycznym dodatkiem s\u0105 og\u00f3rki i bulion, kt\u00f3ry serwuje si\u0119 obok. Danie to symbolizuje chi\u0144sk\u0105 dba\u0142o\u015b\u0107 o r\u00f3wnowag\u0119 smak\u00f3w i malezyjsk\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do prostoty. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce najlepszy chicken rice to taki, kt\u00f3rego zapach ry\u017cu unosi si\u0119 jeszcze zanim trafi na st\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n

\"\"
Chicken rice<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Bak kut teh<\/strong><\/h3>\n

Bak kut teh, czyli \u201eherbata z \u017ceberkami\u201d, to aromatyczny wywar mi\u0119sny pochodz\u0105cy z chi\u0144skiej spo\u0142eczno\u015bci Hokkien w Malezji. Wbrew nazwie nie jest to nap\u00f3j, lecz zupa z \u017ceberkami wieprzowymi gotowanymi w bulionie z czosnkiem, any\u017cem, cynamonem, go\u017adzikami i zio\u0142ami rodem z medycyny chi\u0144skiej. Do wywaru dodaje si\u0119 tofu, grzyby i sa\u0142at\u0119, a ca\u0142o\u015b\u0107 podaje si\u0119 z ry\u017cem i sosem sojowym z chili. Legenda g\u0142osi, \u017ce danie powsta\u0142o w porcie Klang, gdzie robotnicy potrzebowali po\u017cywnego, rozgrzewaj\u0105cego posi\u0142ku. Nap\u00f3j zio\u0142owy podawany do posi\u0142ku wspiera\u0142 trawienie t\u0142ustego mi\u0119sa, st\u0105d nazwa. Bak kut teh ma te\u017c odmiany \u2013 hokkien o ciemnym, intensywnym bulionie i teochew o ja\u015bniejszym, bardziej zio\u0142owym smaku. To potrawa o charakterze spo\u0142ecznym \u2013 jedzona wsp\u00f3lnie w du\u017cych garnkach symbolizuje ciep\u0142o i wsp\u00f3lnot\u0119. Jej bogaty aromat i g\u0142\u0119boki smak stanowi\u0105 kwintesencj\u0119 chi\u0144skiego dziedzictwa kulinarnego w Malezji.<\/p>\n

\n\t<\/a>\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\"\"\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\tD\u017cungla na Borneo, orangutany i pla\u017ce\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\tMalezja | Kuala Lumpur, Sepilok, Bilit, Kota Kinabalu\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n<\/div>\n\n

Ikan bakar<\/strong><\/h3>\n

Ikan bakar, czyli grillowana ryba, to klasyczne danie malajskie, \u0142\u0105cz\u0105ce \u015bwie\u017co\u015b\u0107 morskich sk\u0142adnik\u00f3w z aromatem przypraw i dymu. Ryb\u0119 \u2014 najcz\u0119\u015bciej makrel\u0119, p\u0142aszczk\u0119 lub snappera \u2014 marynuje si\u0119 w mieszance chili, kurkumy, czosnku, imbiru i trawy cytrynowej, a nast\u0119pnie grilluje owini\u0119t\u0105 w li\u015bcie bananowca. Dzi\u0119ki temu zachowuje soczysto\u015b\u0107 i zyskuje lekko s\u0142odkawy aromat. Danie podaje si\u0119 z sambalem belacan, kwa\u015bnym sosem z limonki i ry\u017cem. Ikan bakar ma korzenie w nadmorskich wioskach malajskich, gdzie rybacy przyrz\u0105dzali \u015bwie\u017ce po\u0142owy bezpo\u015brednio na pla\u017cy. Obecnie jest to ulubione danie wieczorne, serwowane w nadbrze\u017cnych restauracjach. Wsp\u00f3lne grillowanie ryby i spo\u017cywanie jej r\u0119kami ma wymiar towarzyski i rytualny \u2013 symbolizuje blisko\u015b\u0107 z natur\u0105 i tradycj\u0105. Delikatny smak ryby, kontrastuj\u0105cy z pikantnym sambalem, oddaje istot\u0119 malezyjskiego podej\u015bcia do kuchni \u2013 prostota, \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i r\u00f3wnowaga smak\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\"\"
Ikan bakar<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Murtabak<\/strong><\/h3>\n

Murtabak to nadziewany placek, kt\u00f3ry trafi\u0142 do Malezji z Bliskiego Wschodu za po\u015brednictwem kupc\u00f3w muzu\u0142ma\u0144skich. Ciasto, podobne do nale\u015bnikowego, nadziewa si\u0119 mieszank\u0105 mielonego mi\u0119sa (wo\u0142owego lub baraniego), cebuli, jajek i przypraw takich jak kumin, kolendra i kurkuma. Nast\u0119pnie sk\u0142ada si\u0119 je w prostok\u0105t i sma\u017cy na p\u0142ycie, a\u017c nabierze z\u0142otego koloru. Murtabak podaje si\u0119 z curry lub piklami cebulowymi. Danie to jest niezwykle popularne podczas Ramadanu, gdy stanowi g\u0142\u00f3wny posi\u0142ek wieczorny po zako\u0144czeniu postu. W Malezji mo\u017cna znale\u017a\u0107 tak\u017ce wersje z serem, sardynkami lub warzywami. Jego warstwowa struktura i intensywny aromat przypominaj\u0105 o bogactwie wp\u0142yw\u00f3w kulturowych \u2013 od Arabii po Indie i Malezj\u0119. Wsp\u00f3lne dzielenie murtabaka przy sto\u0142ach w mamak stalls to nie tylko posi\u0142ek, lecz tak\u017ce rytua\u0142 spotkania i rozmowy.<\/p>\n\n\n

\"\"
Murtabak<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

Cendol i ais kacang<\/strong><\/h3>\n

Cendol i ais kacang to dwa najbardziej znane malezyjskie desery lodowe. Cendol sk\u0142ada si\u0119 z zielonych galaretek z m\u0105ki ry\u017cowej, mleka kokosowego, syropu z cukru palmowego i kruszonego lodu. Ais kacang to jego bogatsza wersja \u2013 g\u00f3ra kruszonego lodu z czerwon\u0105 fasol\u0105, kukurydz\u0105, galaretk\u0105, owocami i s\u0142odkim skondensowanym mlekiem. Oba desery powsta\u0142y w czasach kolonialnych jako spos\u00f3b na och\u0142od\u0119 w tropikalnym klimacie. Sprzedawano je z w\u00f3zk\u00f3w ulicznych, a ich kolorowa forma przyci\u0105ga\u0142a dzieci i doros\u0142ych. Cendol pochodzi prawdopodobnie z Jawy, lecz w Malezji zyska\u0142 status kultowego deseru, szczeg\u00f3lnie w gor\u0105ce popo\u0142udnia. Ais kacang, dzi\u0119ki swojej wielobarwnej kompozycji, jest symbolem rado\u015bci i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci malezyjskiej kultury. Po\u0142\u0105czenie s\u0142odyczy, soli i kremowo\u015bci mleka kokosowego sprawia, \u017ce ka\u017cdy k\u0119s przynosi orze\u017awienie i przyjemno\u015b\u0107. Oba desery s\u0105 dzi\u015b nieod\u0142\u0105cznym elementem kulinarnego pejza\u017cu Malezji, \u0142\u0105cz\u0105c wspomnienia dzieci\u0144stwa z tradycj\u0105, kt\u00f3ra trwa nieprzerwanie od pokole\u0144.<\/p>\n\n\n

\"\"
Cendol<\/figcaption><\/figure>\n\n\n

W tej kuchni nie ma miejsca na po\u015bpiech. Ka\u017cdy aromat, ka\u017cda przyprawa niesie ze sob\u0105 fragment opowie\u015bci \u2014 o porannych targach pe\u0142nych \u015bmiechu, o r\u0119kach, kt\u00f3re od pokole\u0144 mieszaj\u0105 to samo curry, o nocach sp\u0119dzonych przy sto\u0142ach, gdzie obcy staj\u0105 si\u0119 znajomymi. Jedzenie w Malezji to gest zaufania: zaproszenie, by usi\u0105\u015b\u0107, spr\u00f3bowa\u0107, pos\u0142ucha\u0107.<\/p>","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"excerpt":{"rendered":"

Czy kiedykolwiek zastanawiali\u015bcie si\u0119, jak smakuje miejsce, w kt\u00f3rym spotykaj\u0105 si\u0119 trzy \u015bwiaty? W Malezji odpowied\u017a znajdziecie na talerzu. To kraj, w kt\u00f3rym jedzenie nie jest tylko po\u017cywieniem \u2013 jest wsp\u00f3lnym j\u0119zykiem, map\u0105 historii i zapisem codziennych emocji. Ka\u017cdy k\u0119s to spotkanie dawnych podr\u00f3\u017cnik\u00f3w, imigrant\u00f3w i rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy przez stulecia mieszali przyprawy, idee i […]<\/p>\n","protected":false,"gt_translate_keys":[{"key":"rendered","format":"html"}]},"author":19,"featured_media":10744,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[6,15],"tags":[1550,1551],"class_list":["post-10726","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inspiracje-podroznicze","category-kuchnia","tag-malezja-jedzenie","tag-malezja-kuchnia"],"yoast_head":"\nKuchnia Malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107? Najciekawsze potrawy \u2013 Planet Escape<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Odkryj fascynuj\u0105ce dania kuchni malezyjskiej. Najlepsze potrawy warte spr\u00f3bowania! Zorganizuj niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c po smakach Malezji z Planet Escape!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kuchnia Malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107? Najciekawsze potrawy \u2013 Planet Escape\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Odkryj fascynuj\u0105ce dania kuchni malezyjskiej. Najlepsze potrawy warte spr\u00f3bowania! Zorganizuj niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c po smakach Malezji z Planet Escape!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-24T11:18:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-27T09:14:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"730\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agnieszka Spiechowicz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Agnieszka Spiechowicz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/\"},\"author\":{\"name\":\"Agnieszka Spiechowicz\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26\"},\"headline\":\"Kuchnia malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107?\",\"datePublished\":\"2025-10-24T11:18:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-27T09:14:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/\"},\"wordCount\":5172,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg\",\"keywords\":[\"malezja jedzenie\",\"malezja kuchnia\"],\"articleSection\":[\"Inspiracje podr\u00f3\u017cnicze\",\"Kuchnia\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/\",\"url\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/\",\"name\":\"Kuchnia Malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107? Najciekawsze potrawy \u2013 Planet Escape\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg\",\"datePublished\":\"2025-10-24T11:18:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-27T09:14:51+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26\"},\"description\":\"Odkryj fascynuj\u0105ce dania kuchni malezyjskiej. Najlepsze potrawy warte spr\u00f3bowania! Zorganizuj niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c po smakach Malezji z Planet Escape!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg\",\"width\":1920,\"height\":730},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kuchnia malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26\",\"name\":\"Agnieszka Spiechowicz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f50805722609c92dcb2167f152c3911?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f50805722609c92dcb2167f152c3911?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Agnieszka Spiechowicz\"},\"description\":\"Zwariowana wariatka o pozytywnym usposobieniu, zagrzebana w ksi\u0105\u017ckach mi\u0142o\u015bniczka kot\u00f3w, k\u0105pieli w przer\u0119blu i d\u0142ugich w\u0119dr\u00f3wek po beskidzkich szlakach. Gdy wystawi nos z lektury i akurat nie wyrusza na w\u0142\u00f3cz\u0119g\u0119, lubi zg\u0142\u0119bia\u0107 tajniki zielarstwa, projektowa\u0107 ksi\u0105\u017cki i eksperymentowa\u0107 z fotografi\u0105. W Planet Escape wype\u0142nia zawarto\u015bci\u0105 niezliczone strony przewodnik\u00f3w, wci\u0105\u017c wyd\u0142u\u017caj\u0105c list\u0119 kraj\u00f3w do odwiedzenia \u2013 w ko\u0144cu, wed\u0142ug \u015bw. Augustyna, \u201e\u015bwiat jest ksi\u0105\u017ck\u0105 i ci, kt\u00f3rzy nie podr\u00f3\u017cuj\u0105, czytaj\u0105 tylko jedn\u0105 stron\u0119\\\".\",\"url\":\"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/author\/aga\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kuchnia Malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107? Najciekawsze potrawy \u2013 Planet Escape","description":"Odkryj fascynuj\u0105ce dania kuchni malezyjskiej. Najlepsze potrawy warte spr\u00f3bowania! Zorganizuj niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c po smakach Malezji z Planet Escape!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kuchnia Malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107? Najciekawsze potrawy \u2013 Planet Escape","og_description":"Odkryj fascynuj\u0105ce dania kuchni malezyjskiej. Najlepsze potrawy warte spr\u00f3bowania! Zorganizuj niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c po smakach Malezji z Planet Escape!","og_url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/","og_site_name":"Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape","article_published_time":"2025-10-24T11:18:00+00:00","article_modified_time":"2025-10-27T09:14:51+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":730,"url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Agnieszka Spiechowicz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Agnieszka Spiechowicz","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/"},"author":{"name":"Agnieszka Spiechowicz","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26"},"headline":"Kuchnia malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107?","datePublished":"2025-10-24T11:18:00+00:00","dateModified":"2025-10-27T09:14:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/"},"wordCount":5172,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg","keywords":["malezja jedzenie","malezja kuchnia"],"articleSection":["Inspiracje podr\u00f3\u017cnicze","Kuchnia"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/","url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/","name":"Kuchnia Malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107? Najciekawsze potrawy \u2013 Planet Escape","isPartOf":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg","datePublished":"2025-10-24T11:18:00+00:00","dateModified":"2025-10-27T09:14:51+00:00","author":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26"},"description":"Odkryj fascynuj\u0105ce dania kuchni malezyjskiej. Najlepsze potrawy warte spr\u00f3bowania! Zorganizuj niezapomnian\u0105 podr\u00f3\u017c po smakach Malezji z Planet Escape!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#primaryimage","url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg","contentUrl":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/\/app\/uploads\/2025\/10\/Malezja_Kuchnia_Featured.jpg","width":1920,"height":730},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/kuchnia-malezyjska-czego-warto-sprobowac\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kuchnia malezyjska \u2013 czego warto spr\u00f3bowa\u0107?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/","name":"Blog Podr\u00f3\u017cniczy Planet Escape","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/ecda89c3c25725c39d8b299b4b055b26","name":"Agnieszka Spiechowicz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f50805722609c92dcb2167f152c3911?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5f50805722609c92dcb2167f152c3911?s=96&d=mm&r=g","caption":"Agnieszka Spiechowicz"},"description":"Zwariowana wariatka o pozytywnym usposobieniu, zagrzebana w ksi\u0105\u017ckach mi\u0142o\u015bniczka kot\u00f3w, k\u0105pieli w przer\u0119blu i d\u0142ugich w\u0119dr\u00f3wek po beskidzkich szlakach. Gdy wystawi nos z lektury i akurat nie wyrusza na w\u0142\u00f3cz\u0119g\u0119, lubi zg\u0142\u0119bia\u0107 tajniki zielarstwa, projektowa\u0107 ksi\u0105\u017cki i eksperymentowa\u0107 z fotografi\u0105. W Planet Escape wype\u0142nia zawarto\u015bci\u0105 niezliczone strony przewodnik\u00f3w, wci\u0105\u017c wyd\u0142u\u017caj\u0105c list\u0119 kraj\u00f3w do odwiedzenia \u2013 w ko\u0144cu, wed\u0142ug \u015bw. Augustyna, \u201e\u015bwiat jest ksi\u0105\u017ck\u0105 i ci, kt\u00f3rzy nie podr\u00f3\u017cuj\u0105, czytaj\u0105 tylko jedn\u0105 stron\u0119\".","url":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/author\/aga\/"}]}},"gt_translate_keys":[{"key":"link","format":"url"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10726"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10743,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10726\/revisions\/10743"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/planetescape.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}